Làng Sình, tên chữ là Lại Ân, thuộc xã Phú Vang, nằm cách trung tâm thành phố Huế chừng 10 km. Theo các nhà nghiên cứu, nghề làm tranh ở đây xuất hiện từ thế kỷ XVII, gắn liền với những phong tục tín ngưỡng lâu đời của cư dân vùng sông nước.
Khác với các dòng tranh dân gian miền Bắc như tranh Đông Hồ hay tranh Hàng Trống, vốn thiên về trang trí, tranh làng Sình lại mang đậm yếu tố tâm linh và thờ cúng. Từ xưa, người dân xứ Huế vẫn quan niệm mỗi con người đều có phần hồn và phần vía; do đó, tranh được dùng để cúng cầu an, giải hạn, cầu mùa, cầu mưa thuận gió hòa. Có nhà làm lễ “cúng thế mạng” cũng dùng tranh để thay thế cho hình nhân, với mong muốn xua đi vận rủi, giữ lại điều lành.
Trải qua nhiều thế hệ, người dân làng Sình không chỉ làm tranh để cúng mà còn sáng tạo thêm nhiều đề tài mới, mang tính giáo dục, giải trí, thậm chí là để trang trí. Chính sự linh hoạt ấy đã giúp dòng tranh dân gian này vượt ra khỏi giới hạn tín ngưỡng, trở thành một biểu tượng văn hóa của Huế.
Một bức tranh làng Sình trải qua nhiều công đoạn, từ chọn gỗ, khắc bản, in tranh đến tô màu. Bản in được khắc trên gỗ thị – loại gỗ mềm, dễ khắc nhưng lại bền theo năm tháng. Tranh được in trên giấy dó, bề mặt được quét một lớp điệp (bột vỏ sò, vỏ điệp nghiền nhỏ hòa với hồ nếp) giúp tranh có độ sáng và óng ánh tự nhiên.
Sau khi in bằng mực đen, nghệ nhân sẽ tô màu thủ công bằng tay. Không có khuôn mẫu cố định, mỗi người thợ sẽ tùy cảm xúc mà phối các gam màu – đỏ, vàng, xanh, tím – sao cho hài hòa mà vẫn sinh động. Bởi vậy, dù cùng một bản in, không bức tranh nào hoàn toàn giống bức nào; mỗi tác phẩm là một phiên bản duy nhất, mang dấu ấn riêng của người nghệ nhân.
Ngày nay, làng Sình đã trở thành một điểm du lịch văn hóa độc đáo trong hành trình khám phá xứ Huế. Du khách có thể dễ dàng di chuyển bằng xe máy, ô tô hoặc thuyền dọc sông Hương để đến với ngôi làng nhỏ yên bình này. Tại đây, bạn sẽ được trải nghiệm in tranh thủ công, nghe các nghệ nhân kể chuyện về nghề, và tự tay tô màu cho những bức tranh của riêng mình. Mỗi bức tranh bạn mang về không chỉ là một món quà lưu niệm mà còn là một phần linh hồn Huế – giản dị mà sâu sắc. Ngoài ra, du khách còn có thể tham dự hội vật làng Sình vào mùng 10 tháng Giêng hàng năm – lễ hội lâu đời của dân làng, nơi thể hiện tinh thần thượng võ và cầu cho một năm mới an khang, thịnh vượng.
Giữa nhịp sống hiện đại, khi những giá trị truyền thống dần bị lãng quên, tranh làng Sình vẫn hiện lên như một dấu ấn nghệ thuật mộc mạc mà sâu lắng. Đó không chỉ là nghề, mà là một phần ký ức, một phần tâm hồn của người Huế. Mỗi bức tranh, dù giản đơn, vẫn chứa đựng triết lý sống của người dân xứ này – yêu thiên nhiên, trọng nhân nghĩa, và hướng về điều thiện lành. Chính vì thế, đến với làng Sình không chỉ là hành trình du lịch, mà còn là hành trình tìm về cội nguồn văn hóa Việt, nơi nghệ thuật dân gian vẫn bền bỉ sống cùng thời gian.
Trung tâm Thông tin du lịch
