Ngô đồng là loài cây gắn bó mật thiết với người dân Cù Lao Chàm. Cây mọc hoang trên sườn đồi, rìa rừng, vươn mình trong gió biển khắc nghiệt. Mỗi khi hè đến, hoa ngô đồng nở đỏ rực cả một vùng trời, báo hiệu mùa du lịch sôi động và cũng là mùa người dân bắt đầu thu hoạch vỏ cây để đan võng.
Vỏ ngô đồng có đặc tính dai, nhẹ, dẻo và bền – lý tưởng để làm dây, thừng, lưới và đặc biệt là võng. Từ xa xưa, cư dân đảo đã biết tận dụng vỏ cây ngô đồng để tạo nên những chiếc võng mộc mạc, chắc chắn – vật dụng quen thuộc trong cuộc sống thường ngày của ngư dân. Trải qua bao năm tháng, nghề đan võng ngô đồng không chỉ là kế sinh nhai mà còn trở thành biểu tượng văn hóa của Cù Lao Chàm – nơi con người sống hòa hợp, tận dụng và trân trọng món quà từ thiên nhiên.
Một chiếc võng ngô đồng hoàn thiện đòi hỏi người thợ phải kiên nhẫn và khéo léo trong suốt quá trình dài. Trước hết là chọn cây, thường là cây đã trưởng thành, thân thẳng, vỏ dày và không sâu bệnh. Vỏ được bóc ra, mang về ngâm dưới suối từ 10 đến 15 ngày cho mềm, sau đó tách lấy lớp sợi bên trong – phần có màu trắng đục.
Tiếp theo là phơi khô và se sợi. Người thợ dùng tay se từng sợi nhỏ thành dây dài, đều và chắc. Đến công đoạn đan võng, họ phải tỉ mỉ thắt từng nút, tạo thành các mắt võng cân đối, chắc chắn và đẹp mắt. Một chiếc võng hoàn chỉnh có thể mất từ một đến hai tháng để hoàn thành. Võng ngô đồng có nhiều loại – từ loại 4 dây đến 6 dây, thậm chí loại lớn dành cho hai người nằm.
Đến Cù Lao Chàm, du khách có thể tham gia hoạt động trải nghiệm đan võng ngô đồng tại chợ Bãi Làng, xã Tân Hiệp – nơi các nghệ nhân địa phương trực tiếp hướng dẫn. Tại đây, bạn sẽ được tìm hiểu quy trình từ lúc thu hoạch vỏ cây, tước sợi, se dây cho đến khi đan thành võng.
Cảm giác được chạm tay vào sợi ngô đồng thô ráp, nghe tiếng “xào xạc” khi se sợi và nhìn bàn tay người thợ thoăn thoắt thắt nút là một trải nghiệm đặc biệt khó quên. Du khách có thể thử đan vài mắt võng nhỏ, hoặc chỉ đơn giản ngồi trò chuyện với nghệ nhân, nghe họ kể về nghề, về những ngày mưa bão trên đảo, về niềm vui khi chiếc võng hoàn thành.
Không chỉ là một hoạt động du lịch, trải nghiệm đan võng còn là cơ hội để hiểu hơn về văn hóa lao động và tinh thần bền bỉ của người dân đảo. Họ gìn giữ nghề không chỉ vì kế sinh nhai mà còn vì tình yêu với truyền thống, với mảnh đất đã nuôi dưỡng họ qua bao đời.
Trải nghiệm đan võng ngô đồng ở đảo Cù Lao Chàm không chỉ mang đến cảm giác thư giãn, khám phá, mà còn giúp du khách hiểu hơn về sự sáng tạo, kiên cường của con người miền biển. Trong từng sợi võng là tinh hoa của thiên nhiên, là mồ hôi và tình yêu nghề của những người dân đảo nhỏ. Giữa thế giới hiện đại, khi nhiều giá trị truyền thống đang dần phai nhạt, việc ngồi bên khung võng ngô đồng, nghe tiếng gió biển và nhìn nghệ nhân đan từng mắt võng là một trải nghiệm đáng trân quý. Nó nhắc nhở mỗi người về sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên, giữa quá khứ và hiện tại – thứ làm nên linh hồn riêng biệt của Cù Lao Chàm, hòn đảo nhỏ nhưng đong đầy tình người giữa biển trời Đà Nẵng.
Trung tâm Thông tin du lịch
