(TITC) – Quảng Ninh được biết đến là thủ phủ du lịch di sản với vịnh Hạ Long, kỳ quan thiên nhiên thế giới. Bên cạnh đó, một mô hình đang được triển khai tại Đông Triều và Uông Bí – kết hợp du lịch biển chất lượng cao với du lịch nông nghiệp, nông thôn (Farm-tour) chính là lời giải cho bài toán kéo dài thời gian lưu trú và đa dạng hóa sản phẩm. Sự kết hợp này không chỉ nâng cao giá trị thương hiệu nông sản địa phương mà còn kiến tạo một hành trình trải nghiệm “đa sắc” từ di sản ra đồng ruộng, định vị Quảng Ninh là điểm đến du lịch bốn mùa, toàn diện.
Mô hình trồng rau thủy canh của Công ty CP đầu tư, xây dựng và thương mại 188 thị xã Đông Triều (Quảng Ninh).
Từ kỳ quan đến cánh đồng xanh
Quảng Ninh đã thành công rực rỡ với du lịch biển, nhưng sự phát triển bền vững đòi hỏi một chiến lược khai thác chiều sâu, mở rộng không gian du lịch về phía Tây, nơi có tiềm năng nông nghiệp và văn hóa lớn là Đông Triều và Uông Bí. Mô hình kết hợp này tạo nên một chuỗi giá trị hoàn chỉnh.
Thực tế cho thấy, du khách thường tập trung vào các dịch vụ tham quan vịnh, nghỉ dưỡng tại Bãi Cháy hoặc Tuần Châu, dẫn đến thời gian lưu trú ngắn (thường 2-3 ngày) và chi tiêu chủ yếu vào dịch vụ lưu trú, giải trí. Hiện nay, nhu cầu của khách du lịch hiện đại, đặc biệt là khách quốc tế và khách gia đình, đang chuyển dịch mạnh mẽ sang trải nghiệm tìm hiểu văn hóa bản địa và du lịch sinh thái. Đây chính là mảnh đất màu mỡ cho Đông Triều và Uông Bí.
Hai địa phương này sở hữu tài nguyên nông nghiệp và cảnh quan lý tưởng để trở thành vành đai trải nghiệm nông nghiệp bổ trợ cho du lịch biển. Cụ thể, Đông Triều nổi tiếng với nông nghiệp công nghệ cao (rau củ quả sạch) và các sản phẩm đặc trưng như na dai, Chè xanh cùng với các làng nghề gốm sứ. Mô hình Farm-tour tại đây bao gồm tham quan vườn na, quy trình sản xuất chè, trải nghiệm thu hoạch nông sản sạch và tự tay làm gốm, qua đó cung cấp nguyên liệu sạch, chất lượng cao cho chuỗi nhà hàng, khách sạn tại Hạ Long. Trong khi đó, Uông Bí lại là nơi có Yên Tử (du lịch tâm linh), tạo nên trục kết nối tam giác Biển – Tâm linh – Nông nghiệp.
Chuỗi giá trị tích hợp được hình thành: Du khách sau khi tham quan vịnh Hạ Long (di sản) sẽ dành thêm 1-2 ngày để trải nghiệm Nông trại giáo dục (Agri-Edutainment) tại Đông Triều, mua sắm sản phẩm OCOP và thư giãn tại các cơ sở lưu trú farmstay, trước khi kết thúc hành trình bằng chuyến hành hương Yên Tử (tâm linh). Mô hình này được kỳ vọng kéo dài thời gian lưu trú tổng cộng lên 4-5 ngày.
Hai trục bền vững
Để mô hình kết hợp này thành công, Quảng Ninh cần phải vượt qua rào cản về chất lượng dịch vụ, tính chuyên nghiệp trong sản xuất nông nghiệp và sự đồng bộ trong quy hoạch.
Mặc dù Đông Triều, Uông Bí đã có nông sản chất lượng cao, nhưng việc đưa các trang trại đạt chuẩn phục vụ du lịch (Homestay, Farm-tour, vệ sinh) vẫn còn nhiều hạn chế. Rất ít nông trại có khả năng đón tiếp khách quốc tế một cách chuyên nghiệp. Bên cạnh đó, người nông dân chưa được đào tạo kỹ năng Kể chuyện (Story-telling) về sản phẩm của mình (câu chuyện về cây chè, về trái na, về quy trình làm gốm), khiến trải nghiệm Farm-tour trở nên đơn điệu, thiếu chiều sâu văn hóa. Một vấn đề khác là kết nối tuyến; hiện tại vẫn thiếu hệ thống giao thông công cộng chất lượng cao (ví dụ: xe buýt du lịch) kết nối trực tiếp vịnh Hạ Long với các điểm Farm-tour Đông Triều, Uông Bí, khiến khách du lịch vẫn chủ yếu phụ thuộc vào phương tiện cá nhân hoặc thuê chuyến.
Vì vậy, chiến lược phát triển cần tập trung vào giải pháp đồng bộ và chiến lược “hai trục” bền vững. Trước hết, về chính sách, cần hỗ trợ chuyển đổi Farm-tour bằng cách cung cấp Tín dụng Xanh – vốn vay ưu đãi cho nông dân Đông Triều, Uông Bí đầu tư vào cơ sở hạ tầng du lịch (khu vực tiếp đón, khu chế biến) và áp dụng công nghệ sạch (VietGAP, GlobalGAP). Hơn nữa, chỉ cấp chứng nhận cho các sản phẩm OCOP có khả năng tích hợp vào dịch vụ du lịch (có khu vực trải nghiệm, có câu chuyện thương hiệu rõ ràng) là một biện pháp hiệu quả.
Về nguồn nhân lực, cần đào tạo nguồn nhân lực nông thôn thông qua các khóa học kỹ năng cho người nông dân về kỹ thuật canh tác bền vững và các kỹ năng du lịch cơ bản (giao tiếp, quản lý dịch vụ, tiếng Anh cơ bản), qua đó biến người nông dân thành “đại sứ thương hiệu” của sản phẩm. Song song, cần xây dựng đội ngũ hướng dẫn viên có kiến thức sâu về chè, cây ăn trái và văn hóa làng nghề.
Về hạ tầng, tỉnh cần đầu tư hạ tầng kết nối “xanh” bằng cách phát triển tuyến xe du lịch sinh thái chạy bằng năng lượng sạch (điện, CNG) kết nối trực tiếp các bến tàu du lịch Hạ Long với các nông trại đạt chuẩn. Cuối cùng, việc xây dựng bản đồ số tích hợp thông tin các điểm Farm-tour đạt chuẩn, lịch mùa vụ, và dịch vụ ăn nghỉ lên ứng dụng du lịch thông minh của Quảng Ninh, cùng với chiến lược marketing đa chiều (quảng bá Quảng Ninh là “kỳ quan và vành đai xanh”), sẽ hướng du khách đến trải nghiệm trọn vẹn theo các gói tour chủ đề (Wellness, Agri-Culinary, History & Nature).
Mô hình kết hợp Du lịch biển vịnh Hạ Long với du lịch nông nghiệp chất lượng cao tại Đông Triều và Uông Bí là một bước đi chiến lược, khẳng định quyết tâm của Quảng Ninh trong việc xây dựng một nền du lịch bền vững và toàn diện. Việc khai thác hiệu quả “trục biển – nông nghiệp – tâm linh” không chỉ giúp phân tán áp lực du lịch, tăng thu nhập cho người nông dân mà còn đa dạng hóa sản phẩm du lịch, đưa Quảng Ninh thành điểm đến quay trở lại nhiều lần của du khách.
Trung tâm Thông tin du lịch
