(TITC) – Nằm bên cửa ngõ phía Bắc của Nha Trang, làng chài Vĩnh Lương hiện lên bình dị với bãi thuyền nối dài, lạch nước trong xanh và những nếp nhà nhỏ bám biển qua nhiều thế hệ. Không chỉ là không gian sinh kế truyền thống của cư dân ven biển Khánh Hòa, Vĩnh Lương ngày nay còn là mô hình tiêu biểu trong phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn, nơi du khách được trở về với đời sống lao động biển mộc mạc, chân thực và giàu bản sắc.
Không gian làng chài nguyên gốc – nền tảng của du lịch nông thôn ven biển
Vĩnh Lương vẫn giữ trọn vẻ đẹp của một làng chài xứ Trầm Hương: những chiếc ghe nan nằm dài trên bãi cát, giàn phơi lưới điểm màu xanh – đỏ, mùi biển quyện trong nắng sớm, tiếng gọi nhau í ới khi thuyền cập bãi.
Từ 5 giờ sáng, cả làng rộn ràng thuyền thúng trở về mang theo cá tươi, mực lưới đêm. Chợ cá đầu bờ nhóm họp ngay trên cát. Trẻ nhỏ phụ cha mẹ gỡ lưới, lựa cá, phơi khô. Đây là “tài nguyên sống” hiếm có, tạo nên không gian trải nghiệm chân thực mà du lịch nông thôn hướng tới: nguyên bản, sinh động và mang hơi thở của cộng đồng.
Du lịch nông nghiệp biển: Trải nghiệm nghề nuôi lồng bè truyền thống
Cách bờ không xa là hệ thống lồng bè nuôi cá biển – mô hình nông nghiệp biển quan trọng của Vĩnh Lương. Những bè nổi nằm trên vùng nước lặng, nơi người dân nuôi cá bớp, cá chim, cá hồng Mỹ, tôm hùm… theo phương thức truyền thống kết hợp kỹ thuật mới.
Du khách có thể đi thuyền thúng hoặc ca nô ra bè, nghe ngư dân giới thiệu về từng loại cá. Trải nghiệm công việc thực tế như cho cá ăn, kiểm tra lưới, vệ sinh bè, tìm hiểu chu kỳ nuôi và kỹ thuật chọn con giống. Thưởng thức hải sản tươi tại bè, chế biến theo kiểu dân dã: nướng mọi, hấp gừng, cháo hải sản.
Mô hình này giúp gia tăng giá trị sản phẩm nông nghiệp biển, tạo thêm thu nhập cho người dân và hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng của Nha Trang.
Giữ nghề truyền thống: Mắm ruốc – cá khô – phơi lưới
Ngoài nghề đi biển và nuôi bè, Vĩnh Lương còn lưu giữ nhiều nghề thủ công gắn với đời sống nông thôn ven biển như làm mắm ruốc, mắm nêm, mắm cá cơm theo phương pháp gia truyền. Phơi mực, cá chỉ vàng, cá bò, tạo nên những sân phơi rực nắng – hình ảnh đặc trưng của làng biển Nam Trung Bộ. Đan lưới, vá lưới, một nghề không thể thiếu trong đời sống ngư dân.
Các hộ dân sẵn sàng mở cửa đón khách tham quan, kể chuyện nghề, cho du khách tự tay ủ mắm, trộn muối, trở mực trên giàn phơi hay đan thử vài đường lưới – tạo ra giá trị trải nghiệm mà không nơi nào giống nơi nào.
Ẩm thực làng chài – tinh hoa của du lịch nông nghiệp biển
Ẩm thực Vĩnh Lương mang đậm dấu ấn nông nghiệp biển và văn hóa bản địa. Những món ăn đơn giản mà đậm hương vị biển gồm: Gỏi cá mai, cá bớp nướng; Tôm hùm nướng mọi; Mực hấp gừng, cháo nhum; Bún chả cá, bánh căn hải sản; Các loại mắm nhà làm, nước mắm nhĩ từ cá cơm.
Tất cả nguyên liệu đều lấy trực tiếp từ chuyến biển, từ bè nuôi hoặc từ các nhà làm mắm trong làng, đem lại trải nghiệm “tươi – thật – tại chỗ”, phù hợp định hướng du lịch nông nghiệp, nông thôn.
Du lịch cộng đồng – động lực nâng cao sinh kế nông thôn
Mô hình du lịch tại Vĩnh Lương đang tạo chuyển biến rõ rệt cho đời sống người dân. Nhiều hộ làm nghề biển đã mở thêm dịch vụ ăn uống, trải nghiệm, chèo thuyền thúng. Phụ nữ trong làng tham gia nấu ăn, làm đặc sản, hướng dẫn trải nghiệm nghề truyền thống. Thanh niên địa phương trở thành hướng dẫn viên cộng đồng, phát triển dịch vụ vận chuyển nhỏ. Môi trường biển được chú trọng gìn giữ, tạo cảnh quan sạch – đẹp – an toàn.
Du lịch trở thành nguồn lực quan trọng giúp người dân ổn định thu nhập, giữ gìn nghề truyền thống và nâng cao giá trị lao động nông thôn ven biển.
Tiềm năng nhân rộng trong không gian biển đảo Nha Trang, Khánh Hòa
Với sự dung hòa giữa sinh kế biển – văn hóa – nông nghiệp và dịch vụ, Vĩnh Lương là mô hình phù hợp để nhân rộng tại các cộng đồng ven biển Khánh Hòa như: Làng chài Trí Nguyên; Bích Đầm; Vĩnh Nguyên; Phước Đồng; các vùng lồng bè trong vịnh Nha Trang và vịnh Vân Phong.
Làng chài Vĩnh Lương trở thành những “không gian nông thôn ven biển sống” nơi bảo tồn văn hóa đồng thời tạo sản phẩm du lịch khác biệt cho Nha Trang ngoài du lịch biển nghỉ dưỡng truyền thống.
Nơi đây không chỉ là di sản sinh kế của cư dân biển Nha Trang mà còn là điểm sáng trong phát triển du lịch nông nghiệp – nông thôn ven biển, hội tụ đầy đủ các yếu tố như: trải nghiệm nghề biển, nông nghiệp lồng bè, văn hóa truyền thống và ẩm thực bản địa.
Sự phát triển của Vĩnh Lương mở ra hướng đi bền vững cho du lịch Khánh Hòa, tôn trọng di sản biển, nâng cao giá trị nông nghiệp biển, lan tỏa lợi ích đến cộng đồng, góp phần làm phong phú bản đồ du lịch.
Trung tâm Thông tin du lịch
