Để làm nên một chiếc bánh tráng Tân An dẻo dai, thơm ngọt, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ và công phu. Gạo làm bánh phải là loại gạo tẻ ngon, hạt trắng, đều và dẻo. Sau khi vo sạch, gạo được ngâm qua đêm rồi xay nhuyễn thành bột. Người làng Tân An thường nói vui rằng: “Làm bánh tráng không chỉ bằng tay mà còn bằng cái tâm”, bởi chỉ cần vội một chút, bột sẽ không mịn, bánh sẽ không dẻo.
Bột sau khi xay được pha với lượng nước vừa đủ rồi tráng mỏng trên nồi hơi. Người thợ dùng chiếc vá tre, khéo léo dàn đều lớp bột trắng đục trên khuôn vải, chỉ vài giây sau, lớp bánh mỏng tang đã chín tới, được lấy ra bằng chiếc đũa tre dài, nhẹ nhàng đặt lên phên tre phơi nắng. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự kiên nhẫn và khéo léo, bởi bánh tráng chỉ cần dày hơn một chút là mất độ trong, mỏng quá thì dễ rách.
Vào những ngày trời đẹp, cả làng Tân An như khoác lên mình tấm áo trắng tinh khôi. Từng phên bánh xếp nối nhau trên sân, trên bờ tường, trên mái nhà, phản chiếu ánh nắng vàng rực rỡ. Từ xa nhìn lại, cả làng như một bức tranh sống động – nơi ánh nắng, gió và hơi người hòa quyện làm một.
Công đoạn phơi bánh cũng là một nghệ thuật. Người làng thường canh nắng rất kỹ, bởi chỉ cần nắng gắt quá, bánh sẽ giòn và dễ gãy; nắng yếu thì bánh lại ỉu, không dai. Những người thợ kinh nghiệm chỉ cần chạm tay vào bánh là biết đã đạt hay chưa. Dưới cái nắng miền Trung gay gắt, người dân Tân An vẫn kiên trì lật phên, xếp bánh, đôi tay chai sạm nhưng ánh mắt luôn ánh lên niềm vui.
Những chiếc bánh tráng sau khi phơi khô được bó lại thành từng chồng, gói gọn trong tàu lá chuối khô hoặc giấy báo cũ – giản dị nhưng thân thuộc. Đó không chỉ là sản phẩm, mà còn là tinh hoa của nắng, gió và bàn tay người thợ quê.
Trải qua bao thăng trầm, nghề làm bánh tráng ở Tân An vẫn được gìn giữ như báu vật. Có những gia đình ba, bốn thế hệ cùng theo nghề. Người già truyền lại bí quyết, người trẻ mang đến sức sáng tạo mới. Dù máy móc đã dần được đưa vào hỗ trợ khâu xay bột, phơi sấy, nhưng hầu hết người dân vẫn chọn cách làm thủ công – bởi họ tin rằng chỉ bàn tay con người mới tạo ra hương vị thật sự của quê hương.
Bánh tráng Tân An không chỉ là món ăn dân dã, mà còn là biểu tượng văn hóa của vùng đất Quảng Trị. Người dân nơi đây dùng bánh tráng trong nhiều món ăn quen thuộc: cuốn thịt heo, gỏi cá, bánh tráng nướng, hoặc đơn giản là nướng giòn ăn cùng nước chấm tỏi ớt. Hương vị của bánh – dẻo, thơm, ngọt hậu gợi nhớ đến vị gạo quê, đến hơi ấm của bếp lửa xưa và nụ cười của những người thợ cần mẫn.
Du khách đến Tân An không chỉ được thưởng thức món bánh tráng nướng vàng ươm, thơm phức, mà còn được trải nghiệm tự tay tráng bánh, phơi bánh, trò chuyện với người dân. Đó là một hành trình trải nghiệm đầy thú vị, nơi ta cảm nhận được nhịp sống chậm rãi, chân thành của miền quê Quảng Trị.
Ngày nay, chính quyền địa phương và người dân đang nỗ lực xây dựng thương hiệu “Bánh tráng Tân An”, kết hợp du lịch trải nghiệm làng nghề để quảng bá hình ảnh quê hương. Giữ nghề, với người dân Tân An, không chỉ là giữ kế sinh nhai, mà còn là giữ lại một phần ký ức, một phần hồn quê Việt.
Trung tâm Thông tin du lịch
