(TITC) – Trong nhận thức phổ biến, Singapore thường được nhắc đến như một đô thị hiện đại, trung tâm tài chính – thương mại hàng đầu châu Á. Tuy nhiên, phía sau hình ảnh những tòa nhà chọc trời và hạ tầng đô thị thông minh, quốc đảo này vẫn dành không gian đáng kể để phát triển các mô hình du lịch gắn với thiên nhiên, nông nghiệp và cộng đồng địa phương. Cách Singapore tiếp cận và phát triển du lịch nông thôn, du lịch sinh thái đô thị được xem là kinh nghiệm đáng tham khảo đối với nhiều quốc gia.
Nông thôn trong lòng đô thị
Một trong những điểm nổi bật trong phát triển du lịch nông thôn của Singapore là tư duy quy hoạch tổng thể, dài hạn và nhất quán. Dù diện tích nhỏ, Singapore vẫn xác định rõ các khu vực dành cho bảo tồn thiên nhiên, phát triển nông nghiệp công nghệ cao và du lịch sinh thái, điển hình như Pulau Ubin, Kranji Countryside, Sungei Buloh Wetland Reserve…
Các khu vực này được quy hoạch như “lá phổi xanh” của đô thị, vừa bảo tồn hệ sinh thái, vừa tạo không gian trải nghiệm cho du khách. Du lịch nông thôn không bị tách rời mà được đặt trong tổng thể phát triển bền vững của quốc gia, hài hòa giữa kinh tế, môi trường và chất lượng sống của người dân.
Lấy bảo tồn làm nền tảng cho phát triển du lịch
Singapore xác định rõ nguyên tắc: phát triển du lịch nông thôn phải dựa trên bảo tồn. Tại đảo Pulau Ubin – một trong những điểm đến tiêu biểu, chính quyền chủ trương giữ nguyên cảnh quan làng quê truyền thống, hạn chế bê tông hóa, bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn, đầm lầy và đa dạng sinh học.
Các hoạt động du lịch chủ yếu mang tính trải nghiệm nhẹ nhàng như đi xe đạp, chèo thuyền kayak, tham quan làng chài, tìm hiểu đời sống cư dân bản địa. Nhờ đó, du lịch không tạo áp lực lớn lên môi trường, đồng thời giúp du khách cảm nhận rõ nét “một Singapore khác” – xanh hơn, chậm hơn và giàu bản sắc.
Gắn du lịch với giáo dục và trải nghiệm xanh
Một điểm đặc trưng của du lịch nông thôn Singapore là tính giáo dục cao. Tại các trang trại ở Kranji Countryside, du khách không chỉ tham quan mà còn được tham gia các hoạt động trải nghiệm như trồng rau sạch, tìm hiểu nông nghiệp công nghệ cao, quy trình sản xuất thực phẩm an toàn, bảo vệ môi trường.
Du lịch vì thế trở thành công cụ truyền thông hiệu quả về lối sống xanh, tiêu dùng bền vững và bảo vệ thiên nhiên, đặc biệt đối với thế hệ trẻ. Đây cũng là cách Singapore nâng cao giá trị gia tăng cho du lịch nông thôn, vượt ra ngoài mô hình tham quan đơn thuần.
Vai trò chủ đạo của Nhà nước và sự tham gia của cộng đồng
Trong phát triển du lịch nông thôn, Nhà nước Singapore đóng vai trò kiến tạo, từ quy hoạch, ban hành chính sách đến đầu tư hạ tầng và bảo tồn tài nguyên. Đồng thời, quốc đảo này khuyến khích sự tham gia của cộng đồng và khu vực tư nhân thông qua các mô hình hợp tác linh hoạt.
Người dân địa phương, các chủ trang trại, doanh nghiệp nhỏ được hỗ trợ về kỹ thuật, quảng bá, đào tạo kỹ năng du lịch, từ đó chủ động tham gia cung ứng sản phẩm, dịch vụ cho du khách. Cách làm này giúp du lịch nông thôn không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn tạo động lực để cộng đồng chung tay bảo vệ tài nguyên và giữ gìn bản sắc.
Định vị sản phẩm rõ ràng, quy mô vừa phải
Singapore không phát triển du lịch nông thôn theo hướng đại trà mà tập trung vào các phân khúc cụ thể như du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm, du lịch giáo dục, du lịch cuối tuần cho cư dân đô thị. Sản phẩm được thiết kế tinh gọn, chất lượng cao, chú trọng trải nghiệm và tính bền vững.
Quy mô điểm đến được kiểm soát chặt chẽ, lượng khách được phân bổ hợp lý nhằm tránh quá tải, bảo đảm cân bằng giữa khai thác du lịch và bảo tồn lâu dài.
Bài học gợi mở cho phát triển du lịch nông thôn ở Việt Nam
Từ kinh nghiệm của Singapore, có thể rút ra một số kinh nghiệm cho Việt Nam trong phát triển du lịch nông thôn như: Phát triển du lịch nông thôn cần được đặt trong quy hoạch tổng thể, gắn với bảo tồn và phát triển bền vững. Bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và văn hóa phải là nền tảng, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng ngắn hạn. Du lịch nông thôn cần gắn với giáo dục, trải nghiệm, tạo giá trị gia tăng thay vì chạy theo số lượng khách. Nhà nước giữ vai trò định hướng, hỗ trợ; cộng đồng là chủ thể tham gia và hưởng lợi. Định vị sản phẩm rõ ràng, phát triển có chọn lọc, phù hợp với từng vùng, từng địa phương.
Có thể nói, dù điều kiện tự nhiên và quy mô rất khác Việt Nam, nhưng cách tiếp cận “xanh – bền vững – có chiều sâu” của Singapore trong phát triển du lịch nông thôn là kinh nghiệm tốt, góp phần gợi mở hướng đi phù hợp cho du lịch nông thôn Việt Nam trong giai đoạn mới.
Trung tâm Thông tin du lịch
