(TITC) – Du lịch nông thôn, với bản sắc văn hóa và sinh thái độc đáo, đang được định vị là mũi nhọn phát triển bền vững của nhiều địa phương Việt Nam. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của phân khúc này là khả năng tiếp cận thị trường rộng lớn, quản lý chất lượng dịch vụ đồng bộ và quảng bá hình ảnh một cách chuyên nghiệp. Chính sách Chuyển đổi số (CĐS) chính là giải pháp then chốt, sử dụng sức mạnh của Ứng dụng di động (App), Mã QR (QR code) và Thực tế ảo (VR) để vượt qua rào cản địa lý, kết nối các làng quê hẻo lánh với du khách toàn cầu, và nâng cao trải nghiệm khách hàng một cách toàn diện. Đây là chiến lược cốt lõi để đưa du lịch nông thôn sang mô hình du lịch thông minh, chất lượng cao.
Chuyển đổi số – Nhu cầu cấp thiết
Các mô hình du lịch nông nghiệp, cộng đồng (như Farmstay, Homestay ở các vùng sâu, vùng xa) thường có nguồn lực tài chính hạn chế và thiếu kinh nghiệm tiếp thị chuyên nghiệp. Chính vì vậy, việc ứng dụng công nghệ không chỉ là xu hướng mà là bước đột phá để tồn tại và phát triển.
Thực tế cho thấy, quảng bá du lịch nông thôn bằng phương pháp truyền thống tốn kém và kém hiệu quả. Ngược lại, công nghệ giúp các đơn vị nhỏ lẻ tiếp cận thị trường rộng lớn với chi phí tối ưu. Hơn nữa, việc xây dựng Thương hiệu số (Digital Branding) mạnh mẽ là cách duy nhất để cạnh tranh với các khu nghỉ dưỡng lớn, đồng thời thu hút phân khúc khách du lịch trẻ, am hiểu công nghệ và sẵn sàng chi tiêu cho trải nghiệm độc đáo. Bên cạnh đó, du lịch nông thôn thường phân tán, gây khó khăn cho việc kiểm soát chất lượng dịch vụ giữa hàng trăm hộ gia đình tham gia. Do đó, việc ứng dụng công nghệ giúp tạo ra một hệ thống quản lý chất lượng đồng bộ, minh bạch, cho phép chính quyền địa phương và du khách cùng tham gia giám sát và đánh giá, điều đặc biệt quan trọng để duy trì uy tín của các điểm du lịch cộng đồng.
Để đáp ứng những nhu cầu cấp thiết này, chính sách CĐS cần tập trung hỗ trợ triển khai ba công cụ công nghệ chiến lược, mỗi công cụ giải quyết một vấn đề cốt lõi của du lịch nông thôn. Thứ nhất, Ứng dụng di động (App) Du lịch Nông thôn cấp tỉnh có thể đóng vai trò như một Cổng thông tin duy nhất, tích hợp bản đồ số về các Farmstay, điểm tham quan OCOP, lịch trình sự kiện địa phương, thông tin về HDV cộng đồng và liên kết đặt phòng trực tuyến. App giúp cá nhân hóa trải nghiệm và là kênh thu thập phản hồi chất lượng nhanh chóng. Thứ hai, Mã QR hoạt động như cầu nối vật lý giữa không gian thực và không gian số. Mã QR có thể được gắn tại các điểm tham quan để truy cập thông tin chi tiết về sản phẩm OCOP, câu chuyện lịch sử; trong quản lý chất lượng, QR code gắn tại mỗi Homestay, Farmstay cho phép du khách đánh giá dịch vụ ngay lập tức và được sử dụng để truy xuất nguồn gốc sản phẩm nông nghiệp. Cuối cùng, Thực tế ảo (VR) là công cụ quảng bá có sức mạnh vượt trội, giúp du lịch nông thôn “mời gọi” khách quốc tế ngay từ giai đoạn lập kế hoạch. Chính sách hỗ trợ cần tập trung xây dựng các Tour VR chất lượng cao về các điểm đến đặc sắc (như ruộng bậc thang mùa vàng ở Hà Giang, Rừng dừa Bảy Mẫu ở Hội An). Công cụ này đóng vai trò quan trọng trong việc tăng khả năng chuyển đổi đơn hàng từ xa
Triển khai đồng bộ các giải pháp
Để chính sách CĐS không chỉ nằm trên giấy tờ, mà đi vào thực tiễn sản xuất, cần có sự hỗ trợ đồng bộ về vốn, hạ tầng và đào tạo kỹ năng chuyên sâu.
Thách thức lớn nhất vẫn là vốn đầu tư công nghệ. Vì lẽ đó, Chính phủ và các địa phương cần triển khai các gói Vốn vay Ưu đãi hoặc Tín dụng Xanh chuyên biệt cho việc CĐS du lịch nông thôn. Các gói vay này nên tập trung vào việc hỗ trợ mua sắm thiết bị (camera, máy tính bảng), chi phí thiết kế App/Website cơ bản, và chi phí lắp đặt hạ tầng Wi-Fi/4G tại các khu vực cộng đồng. Bên cạnh đó, cần có cơ chế Hợp tác Công – Tư (PPP), trong đó các tập đoàn công nghệ lớn tham gia hỗ trợ thiết lập nền tảng và duy trì hạ tầng số cho các điểm du lịch cộng đồng như một phần trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Song song với hỗ trợ vốn, việc đầu tư vào hạ tầng mạng internet tại các khu vực hẻo lánh là điều kiện tiên quyết, bởi không có internet chất lượng, mọi ứng dụng số đều vô nghĩa.
Mặt khác, ứng dụng công nghệ phải đi đôi với con người. Do đó, việc tổ chức các chương trình tập huấn Kỹ năng Số cho người dân và chủ Homestay/Farmstay là tối quan trọng. Nội dung tập huấn không chỉ dừng lại ở việc sử dụng App, QR code mà còn phải bao gồm kỹ năng quản lý và phân tích dữ liệu (khách hàng thích gì, dịch vụ nào hoạt động tốt), kỹ năng truyền thông mạng xã hội và an toàn thông tin cơ bản. Vấn đề đào tạo cũng cần được thực hiện thường xuyên, linh hoạt, và có sự tham gia của các chuyên gia công nghệ và du lịch để đảm bảo kiến thức được cập nhật và phù hợp với thực tiễn.
Cuối cùng, nền tảng của CĐS là dữ liệu, và việc quản lý dữ liệu phải được ưu tiên hàng đầu. Chính quyền cần xây dựng một Hệ thống dữ liệu chung về các cơ sở dịch vụ du lịch nông thôn. Quan trọng hơn, cần thiết lập một Khuôn khổ API (Giao diện lập trình ứng dụng) mở, cho phép các App du lịch nông thôn cấp tỉnh có thể liên kết và trao đổi thông tin về phòng trống, lịch trình sự kiện và phản hồi khách hàng một cách đồng bộ. Điều này loại bỏ sự phân mảnh, giúp du khách dễ dàng thiết lập các chuyến đi liên tỉnh. Khi dữ liệu khách hàng được thu thập, vấn đề bảo mật trở nên tối quan trọng. Chính sách CĐS phải đi kèm với việc ban hành các quy chuẩn bắt buộc về bảo mật thông tin cá nhân. Cần tổ chức các lớp đào tạo chuyên sâu về an toàn thông tin cho chủ Homestay/Farmstay để họ hiểu rõ về nguy cơ rò rỉ dữ liệu, cách bảo vệ hệ thống Wi-Fi nội bộ và cách quản lý thông tin thanh toán, tránh trường hợp các hộ kinh doanh nhỏ lẻ bị tấn công mạng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín chung của ngành du lịch.
Tóm lại, Chính sách Chuyển đổi số, với sự hỗ trợ ứng dụng công nghệ như App, QR code và VR, là chiến lược mang tính cách mạng, quyết định tương lai của du lịch nông thôn. Bằng cách đưa công nghệ vào quảng bá, quản lý chất lượng và vận hành dịch vụ, du lịch nông thôn sẽ không còn bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý hay thiếu chuyên nghiệp. CĐS không chỉ là việc lắp đặt thiết bị mà là xây dựng một tư duy du lịch thông minh, giúp người dân địa phương làm chủ công nghệ, kết nối trực tiếp với du khách, nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo tồn bản sắc văn hóa. Chính sách CĐS chính là bệ phóng vững chắc để du lịch nông thôn Việt Nam tự tin vươn mình, trở thành một phân khúc du lịch chất lượng cao, bền vững trên bản đồ thế giới.
Trung tâm Thông tin du lịch
