(TITC) – Hội An, Di sản Văn hóa Thế giới, không chỉ nổi tiếng với Phố cổ mà còn được biết đến với vẻ đẹp sinh thái và văn hóa tại các vùng ven đô. Làng rau Trà Quế và Khu du lịch cộng đồng Thuận Tình là hai mô hình điển hình, minh chứng cho sự thành công của du lịch nông nghiệp chuyên nghiệp. Đây là chiến lược thông minh giúp Hội An phân tán áp lực du lịch khỏi khu trung tâm, đồng thời bảo tồn phương thức canh tác truyền thống (rau sạch, thuốc Nam) và sinh kế bản địa (chèo thuyền thúng, nghề mộc). Kinh nghiệm của Trà Quế và Thuận Tình chính là bài học mẫu mực về việc xây dựng sản phẩm du lịch có chiều sâu, gắn kết chặt chẽ giữa du khách, nông sản và cộng đồng.
Làng rau Trà Quế
Sự hấp dẫn của Trà Quế và Thuận Tình nằm ở sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa hoạt động sản xuất nông nghiệp truyền thống, sinh thái dừa nước và sự tham gia trực tiếp của người dân. Cả hai khu vực này đã tạo ra một chuỗi trải nghiệm “Xanh” liền mạch, thu hút du khách quốc tế và nội địa.
Trước hết, Làng Rau Trà Quế đã chuyển đổi thành công thành một điểm đến du lịch nông nghiệp chuyên nghiệp. Tính độc đáo của nông sản là yếu tố thu hút lớn nhất: rau sạch được canh tác theo phương pháp truyền thống hơn 400 năm tuổi, sử dụng rong biển và phân hữu cơ. Du khách không chỉ tin tưởng vào chất lượng sản phẩm mà còn bị hấp dẫn bởi câu chuyện về nghề làm rau di sản. Theo đó, mô hình đã biến người nông dân Trà Quế không chỉ là người trồng rau mà còn là hướng dẫn viên, đầu bếp và người truyền dạy nghề. Họ trực tiếp hướng dẫn du khách các công đoạn cuốc đất, gieo hạt, và tưới rau. Đặc biệt, trải nghiệm ẩm thực được nâng lên tầm cao mới khi sau khi làm vườn, du khách được tham gia lớp học nấu ăn (Cooking Class) ngay tại làng, sử dụng chính loại rau mình vừa thu hoạch để chế biến các món đặc sản Hội An (như bánh xèo, cao lầu). Đây chính là mô hình “Farm-to-Table Trực tiếp” hiệu quả nhất.
Tiếp đến, Thuận Tình – Bảy Mẫu lại mang đến một trải nghiệm sinh thái và văn hóa hoàn toàn khác biệt trên sông nước. Hoạt động độc nhất tại đây là trải nghiệm chèo thuyền thúng qua rừng dừa nước, cùng tham gia các hoạt động dân gian như quăng chài, bắt cá. Đây là trải nghiệm du lịch mạo hiểm nhẹ nhàng, mang tính giải trí và khám phá cao, dựa trên sinh kế cộng đồng truyền thống. Nghề chèo thuyền thúng được quản lý bởi cộng đồng cư dân địa phương (chủ yếu là ngư dân), tạo ra nguồn thu nhập trực tiếp, ổn định cho hàng trăm hộ dân. Sự tham gia trực tiếp này đã đảm bảo người dân có ý thức tự bảo tồn rừng dừa và môi trường nước, coi khu vực này không chỉ là khu du lịch mà còn là hệ sinh thái dừa nước ven biển quan trọng cần được gìn giữ.
Sự thành công được hoàn thiện nhờ Mô hình liên kết chuỗi, xây dựng tour tuyến. Du khách có thể dành một ngày trọn vẹn tại vùng ven: buổi sáng trải nghiệm nông dân tại Trà Quế, buổi chiều khám phá Thuận Tình. Mô hình này làm phong phú thêm sản phẩm du lịch Hội An và quan trọng là phân tán lượng khách, giảm áp lực lên khu Phố cổ.
Kinh nghiệm của Hội An trong việc xử lý đã cung cấp một giải pháp toàn diện và chiến lược bền vững thông qua sự can thiệp và hỗ trợ chính sách kịp thời. Để bảo vệ làng rau, Chính quyền cần thực thi Chính sách “Vành đai Xanh” và Bảo tồn Đất nông nghiệp thông qua kiểm soát quy hoạch, ban hành quy chế bảo vệ đất nông nghiệp; có chính sách hỗ trợ tài chính (vay vốn ưu đãi) và kỹ thuật cho nông dân áp dụng mô hình canh tác hữu cơ, VietGAP để nâng cao chất lượng và ổn định thu nhập, khuyến khích họ gắn bó với nghề làm rau. Về quản lý dịch vụ, cần chuyên nghiệp hóa dịch vụ và quản lý cộng đồng; nghiên cứu có quy định về quản lý sức tải du khách cho khu vực Rừng dừa Bảy Mẫuđể bảo vệ hệ sinh thái và đảm bảo chất lượng trải nghiệm. Cùng với đó, việc Quản lý môi trường nước phải được ưu tiên, áp dụng công nghệ xử lý rác thải và nước thải tiên tiến, đồng thời tổ chức các hoạt động thu gom rác định kỳ có sự tham gia của du khách.
Cuối cùng, Hội An cần đa dạng hóa sản phẩm trải nghiệm như Du lịch Nông nghiệp bốn mùa (trồng hoa, cây ăn quả ngắn ngày) và kết hợp các lớp học làm nghề thủ công nhỏ. Chiến lược này nhằm xây dựng thương hiệu “Organic & Heritage”, quảng bá Trà Quế và Thuận Tình là điểm đến của “Nông nghiệp Di sản” và “Văn hóa sinh kế bền vững”, từ đó thu hút phân khúc khách du lịch cao cấp, có ý thức bảo tồn.
Trung tâm Thông tin du lịch
