(TITC) – Giữa những dải phù sa hiền hòa của miền Tây, làng nghề đan lưới Thơm Rơm (phường Thới Long, TP. Cần Thơ) hơn bốn thập niên qua vẫn miệt mài gìn giữ mạch sống nghề truyền thống. Những bàn tay khéo léo đan từng mắt lưới, không chỉ tạo nên ngư cụ phục vụ đời sống mưu sinh mà còn đan cài trong đó cả sự bền bỉ, tình quê và niềm hy vọng về cuộc sống đủ đầy hơn.
Nghề truyền từ đời này qua đời khác
Mùa nước nổi về, Quốc lộ 91 đoạn qua Thới Long trở nên rộn ràng hơn thường lệ. Tiếng chuyện trò, tiếng cắt lưới, tiếng kéo sợi nối nhau không ngơi. Đây là mùa mua bán nhộn nhịp nhất trong năm – khi bà con khắp vùng sông nước bắt đầu chuyến khai thác thủy sản thường niên, vừa làm kế sinh nhai, vừa là nếp sống bao đời của cư dân miền Tây.
Trong dòng chảy tằng tằn của nghề, có những câu chuyện đổi đời thật đẹp. Như gia đình anh Cao Văn Dễ, từng là hộ nghèo của địa phương. Từ ngày gắn bó với nghề đan lưới, kinh tế gia đình ổn hơn từng chút một. Đến cuối năm 2024, anh đã xây được mái nhà vững chãi, con cái được học hành đầy đủ. Anh chia sẻ: “Nghề đan lưới cho thu nhập ổn định, mỗi tháng hai vợ chồng cũng dành dụm được. Công việc nhẹ nhàng, anh em trong làng nghề thân tình như ruột thịt.”
Những sản phẩm lưới của làng nghề đan lưới Thơm Rơm
Hay như anh Trương Văn Tín, 6 năm theo nghề, ban đầu làm tại cơ sở, sau có gia đình thì mang nguyên liệu về nhà để tiện chăm con. Mỗi ngày hai vợ chồng thu nhập hơn 450.000 đồng – vừa đủ lo toan sinh hoạt. Anh nói, nghề này giúp những người không đất canh tác, người lớn tuổi hay lao động tự do đều có cơ hội kiếm tiền. Không ít gia đình nhờ vậy mà thoát nghèo, vươn lên an cư.
Nhiều cơ sở sản xuất lớn trong làng như của chị Võ Thị Ngọc Bích cũng đóng vai trò như “cánh chim đầu đàn” – vừa cung cấp hàng cho các tỉnh thành, vừa tạo việc làm ổn định cho hàng chục nhân công gia công tại nhà. Ngoài lưới và chài truyền thống, người dân còn sáng tạo thêm nhiều loại rập đặt biển, mở rộng khả năng khai thác và thị trường tiêu thụ.
Theo bà Đinh Thị Diệu Hiền – Phó trưởng khu vực Tân Lợi 2, nghề đan lưới “dễ học mà bền nghề”. Hiện hơn 70% hộ dân tham gia, giúp tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống dưới 1%. Con số ấy không chỉ là thống kê – đó là thành quả của sự đoàn kết cộng đồng và sự bền bỉ giữ nghề.
Gìn giữ giá trị và hướng đến tương lai
Ra đời từ những năm 1980, Thơm Rơm từ một xóm nghề nhỏ nay đã trở thành mạng lưới sản xuất với hơn 40 cơ sở lớn nhỏ, thu hút hơn 2.000 lao động từ nhiều vùng lân cận như Cờ Đỏ, Thới Hưng, Ô Môn. Sản phẩm ngư cụ của làng đã vươn đi xa, đến tận Nghệ An, Đà Nẵng – mang theo dấu ấn cần cù của người miền Tây.
Tại cơ sở Trung Tiến, bà Nguyễn Thúy An xem việc truyền nghề là trách nhiệm và niềm tự hào. Hiện cơ sở đang tạo công ăn việc làm cho hơn 100 hộ gia đình, thu nhập trung bình từ 10 triệu đồng mỗi tháng. Bà tâm sự: “Nghề truyền thống không chỉ là sinh kế, đó còn là văn hóa. Phải giữ để con cháu biết về cội rễ, và phải phát triển để nghề trở thành giá trị bền vững.”
Hướng đến tương lai, chính quyền địa phương đang đẩy mạnh nhiều giải pháp: Thành lập hợp tác xã, doanh nghiệp để nâng cao năng lực cạnh tranh; Đưa sản phẩm lên các nền tảng trực tuyến để tiếp cận thị trường rộng hơn; Xây dựng tour du lịch trải nghiệm làng nghề, nơi du khách được tự tay đan lưới, nghe kể chuyện mưu sinh mùa nước nổi, và hiểu hơn đời sống người miệt sông.
Ông Huỳnh Thanh Nhanh – Chủ tịch UBND phường Thới Long nhấn mạnh: “Chúng tôi muốn lan tỏa câu chuyện về nghề truyền thống bằng cách gắn nó với du lịch cộng đồng. Để sản phẩm không chỉ dừng ở ngư cụ, mà còn trở thành giá trị văn hóa đặc trưng của vùng đất Cần Thơ.”
Giữa nhịp sống đổi thay, làng nghề Thơm Rơm vẫn lặng lẽ giữ hồn quê trong từng mắt lưới. Mỗi sợi dây đan kết không chỉ là công cụ bám nghề, mà còn là sợi neo bền bỉ giữ con người, xóm làng và ký ức sông nước miền Tây bên nhau.
Một điểm dừng chân bình dị, nhưng đủ sâu để ai đi rồi cũng nhớ.
Trung tâm Thông tin du lịch
