(TITC) – Chẳng biết từ bao giờ, Quảng Trị đã gắn liền với biệt danh “miền đất cỗi cằn”. Dải đất hẹp miền Trung này quanh năm đối mặt với nắng gió, bão lũ và khí hậu khắc nghiệt. Thế nhưng, dường như có một quy luật của tạo hóa: những gì có thể tồn tại và sinh trưởng nơi đây đều mang trong mình sức sống bền bỉ và hương vị khác biệt. Sâm tiến vua, hay còn gọi là sâm Bố Chính, là một loài cây như thế.
Sâm Bố Chính là loài thực vật thuộc họ cẩm quỳ, thân nhỏ, lá xẻ nhiều cánh như hình ngôi sao. Vào mùa hoa, cây nở những bông hoa màu hồng phấn rực rỡ, cánh mỏng, đài hoa dài điểm xuyết những chấm đỏ nổi bật, tạo nên vẻ đẹp vừa mộc mạc vừa duyên dáng giữa vùng đất nắng gió. Thế nhưng, phần tinh túy nhất của loài sâm này lại nằm sâu dưới lớp đất giàu dinh dưỡng. Phần rễ phình to thành củ hình bầu dục, tích tụ toàn bộ dưỡng chất giúp cây vượt qua điều kiện thời tiết khắc nghiệt của miền Trung.
Không ít người ví sâm Bố Chính mang dáng dấp của con người Quảng Trị, bền bỉ, chịu thương chịu khó và biết chắt chiu để tồn tại. Cây sâm không “kênh kiệu” như một số loài sâm nổi tiếng khác, cũng không quá đỏng đảnh trong chăm sóc. Tuy nhiên, để cây đạt chất lượng tốt, người trồng vẫn phải tuân thủ quy trình nghiêm ngặt. Hạt sâm cần được ươm thành hom trước khi đem trồng để đảm bảo tỷ lệ nảy mầm cao. Thời điểm ươm thường rơi vào tháng 10-11, đến tháng 12 thì bắt đầu xuống giống.
Sâm Bố Chính ưa ẩm nhưng lại sợ động vật và côn trùng phá hoại, vì vậy người trồng phải chú trọng khâu bảo vệ vườn. Chỉ cần đủ nước, đất tơi xốp và kiểm soát sâu bệnh tốt, cây sâm sẽ phát triển ổn định. Khi mùa hoa tàn, củ sâm bắt đầu tích đủ dưỡng chất và có thể thu hoạch. Công đoạn này không cần đến máy móc phức tạp, người dân chỉ dùng cuốc đào khéo léo để tránh làm trầy xước củ, phần giá trị nhất của cây.
Sau khi thu hoạch, sâm được làm sạch, phân loại theo kích thước và chất lượng để đưa ra thị trường. Những củ sâm to, mọng, đều đẹp có giá bán lên tới khoảng 900.000 đồng/kg, mức giá được xem là cao so với nhiều loại nông sản tại địa phương. Điều đáng chú ý là sâm Bố Chính có thể tiêu thụ ngay sau thu hoạch, không cần chế biến cầu kỳ, cho thấy giá trị kinh tế rõ nét của loại cây này.
Về công dụng, sâm Bố Chính thường được dùng tươi hoặc ngâm rượu để sử dụng lâu dài. Các hoạt chất tự nhiên như coumarin, acid béo, acid hữu cơ, đường khử và hợp chất uronic được cho là có tác dụng hỗ trợ bồi bổ cơ thể, giảm mệt mỏi, cải thiện giấc ngủ và tăng cường sức khỏe. Từ vùng đất từng được xem là “cằn cỗi”, sâm Bố Chính đang dần khẳng định vị thế như một sản vật quý, mang theo câu chuyện về nghị lực sống và khả năng thích nghi bền bỉ của con người Quảng Trị.
Trung tâm Thông tin du lịch
