(TITC) – Sau khi sáp nhập, xã Nam Xuân và Nam Tiến thành xã Nam Xuân mới có diện tích tự nhiên 131,4 km² với 5.852 nhân khẩu, trong đó đồng bào Thái chiếm 33,69% và Mường chiếm 60,98%. Đây là vùng đất giàu bản sắc văn hóa, giữ gìn nhiều phong tục, tri thức bản địa của hai cộng đồng dân tộc lớn. Chính nền tảng văn hóa phong phú này tạo cho Nam Xuân dư địa lớn để phát triển kinh tế – xã hội theo hướng xanh và bền vững.
Khu du lịch cộng đồng Bản Bút, xã Nam Xuân, tỉnh Thanh Hóa
Rừng – tài sản xanh và sinh kế tương lai
Trước đây, tài nguyên rừng ở Nam Xuân chủ yếu mang lại giá trị gián tiếp; đời sống người dân vẫn dựa vào sản xuất nhỏ, thu nhập bấp bênh, bình quân chỉ đạt khoảng 33 triệu đồng/người/năm. Mối liên kết giữa rừng và sinh kế chưa rõ nét, trong khi biến đổi khí hậu ngày càng gây nhiều tác động tiêu cực.
Từ thực tiễn đó, xã lựa chọn hướng đi chiến lược: lấy phát triển kinh tế xanh làm trọng tâm, coi rừng là tài sản bền vững của cộng đồng. Nam Xuân tập trung: Khoanh nuôi tái sinh và trồng rừng gỗ lớn; Phát triển cây dược liệu bản địa; Giao khoán rừng dài hạn cho cộng đồng quản lý; Hình thành các tổ nhóm, hợp tác xã lâm nghiệp cộng đồng.
Hướng đi này vừa bảo vệ được tài nguyên thiên nhiên, vừa giúp người dân hưởng lợi từ khai thác hợp pháp, chi trả dịch vụ môi trường rừng và các mô hình trồng xen dưới tán rừng. Sản xuất lâm nghiệp từ chỗ tự phát đang từng bước chuyển sang tổ chức bài bản, nâng cao giá trị kinh tế và ổn định đầu ra.
Nông nghiệp xanh – giá trị gia tăng từ đặc sản bản địa
Song song với kinh tế rừng, Nam Xuân chú trọng phát triển nông nghiệp sạch và xây dựng các sản phẩm đặc trưng theo Chương trình OCOP. Xã đã có sản phẩm OCOP đạt chuẩn 3 sao và đang tiếp tục nâng cấp nhiều mặt hàng dựa trên tre nứa, lâm sản phụ và nông sản truyền thống.
Mục tiêu là biến những sản phẩm mộc mạc như đũa tre, thủ công mỹ nghệ, dược liệu hay nông sản bản địa thành hàng hóa chế biến có thương hiệu, mang lại giá trị cao và nguồn thu bền vững cho người dân. Để hiện thực hóa mục tiêu này, xã đang hỗ trợ người dân về kỹ thuật sản xuất, xây dựng tiêu chuẩn chất lượng, thiết kế bao bì, kết nối thị trường và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quảng bá, tiêu thụ sản phẩm.
Du lịch sinh thái – văn hóa: Động lực mang màu xanh của cộng đồng
Một hướng phát triển quan trọng khác của Nam Xuân là du lịch sinh thái- văn hóa gắn với cộng đồng. Với rừng tự nhiên phong phú, văn hóa Thái – Mường đặc sắc và nhiều điểm du lịch cộng đồng đang hình thành, Nam Xuân có lợi thế lớn để phát triển loại hình du lịch xanh.
Trong 10 tháng năm 2025, xã đón khoảng 1.500 lượt khách, đạt 70% kế hoạch, một tín hiệu tích cực cho thấy thị trường đang rộng mở. Du lịch xanh không chỉ là ngành kinh tế mới mà còn là chất xúc tác giúp cộng đồng: Bảo tồn văn hóa; Giữ gìn môi trường rừng; Tạo sinh kế cho người dân qua các dịch vụ lưu trú, ẩm thực, hướng dẫn, trải nghiệm văn hóa; Mỗi dịch vụ, dù nhỏ, nếu được tổ chức chuyên nghiệp sẽ tạo thu nhập đáng kể cho hàng trăm lao động địa phương.
Để kinh tế xanh thực sự lan tỏa, Nam Xuân chú trọng đầu tư cho con người. Xã đẩy mạnh đào tạo nghề lâm nghiệp, du lịch cộng đồng, kỹ năng số, kỹ năng tiếp cận thị trường cho thanh niên và phụ nữ. Các chương trình khuyến nông, khuyến lâm, hỗ trợ mô hình sinh kế mới được triển khai sâu rộng…
Với chiến lược rõ ràng và cách làm cụ thể, xã Nam Xuân đang tạo nền tảng vững chắc để người dân chủ động tham gia phát triển kinh tế xanh. Từ mô hình trồng rừng gỗ lớn, phát triển dược liệu, mở rộng sản phẩm OCOP đến du lịch sinh thái – văn hóa, Nam Xuân đang hình thành những “mạch kinh tế xanh” lan tỏa đến từng bản, từng hộ.
Trung tâm Thông tin du lịch
