Bộ Linga – Yoni tại gò 1A di tích khảo cổ Cát Tiên. Ảnh internet
Di tích Cát Tiên được phát hiện vào năm 1985 và được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt vào năm 2014. Khu vực trung tâm rộng gần 50 ha tập trung một quần thể dày đặc các phế tích kiến trúc bằng gạch, cùng nhiều phế tích đền tháp trải dài khoảng 15 km dọc sông Đồng Nai. Những công trình kiến trúc này chịu ảnh hưởng sâu sắc của văn hóa Ấn Độ giáo, được cho là liên quan đến vương quốc cổ Phù Nam và có niên đại kéo dài gần một thiên niên kỷ, từ thế kỷ III – IV đến thế kỷ X – XI.
Cấu trúc đền thờ và hệ thống tế lễ tại đây cho thấy một trình độ tổ chức xã hội và tín ngưỡng rất cao. Qua nhiều đợt khai quật, các nhà khảo cổ đã tìm thấy hơn 3.000 hiện vật, đa dạng về chất liệu như vàng, bạc, đồng, sắt, đá quý, gốm, đá, mang giá trị lớn về lịch sử, văn hóa và khoa học. Đặc biệt, ngẫu tượng linga – yoni có kích thước lớn được chạm khắc tinh xảo, phản ánh sự phát triển rực rỡ của tôn giáo và nghệ thuật điêu khắc đương thời. Trong đó, linga bằng đá lớn nhất tại đây có chiều cao lên đến 2,1 m, được xem là lớn nhất Đông Nam Á và đã được xác lập kỷ lục, minh chứng cho tầm vóc của trung tâm tôn giáo cổ này. Tượng linga không chỉ lớn mà còn rất đẹp, các hiện vật có hình khắc tinh xảo cho thấy trình độ chế tác của người xưa”.
Nếu 10 năm trước, Di tích khảo cổ Cát Tiên chủ yếu thu hút các nhà nghiên cứu dân tộc, lịch sử, khảo cổ, thì những năm qua, nơi đây dần trở thành điểm đến được ưa chuộng. Hàng năm, Cát Tiên đón 12.000 – 14.000 du khách đến thăm.
Khi đến Cát Tiên, du khách có thể tham quan Đền số 1, vượt qua những bậc thang phủ rêu xanh mát để chiêm ngưỡng phế tích đền tháp lớn và tận mắt ngắm ngẫu tượng linga – yoni lớn, biểu tượng của sự sinh sôi nảy nở.
Thăm nhà trưng bày tại đây, hàng ngàn hiện vật, hình ảnh, tư liệu sống động được giới thiệu, kể câu chuyện về hành trình phát hiện, khai quật, và những giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng tâm linh của người xưa.
Đặc biệt, Cát Tiên mang lại một trải nghiệm độc đáo khi kết hợp du lịch văn hóa với thiên nhiên. Không gian yên tĩnh linh thiêng, rừng xanh bao phủ, nhìn xuống chân đồi là dòng sông Đồng Nai cuộn chảy, uốn lượn. Từ Di tích khảo cổ Cát Tiên, du khách có thể dễ dàng kết hợp hành trình khám phá Vườn quốc gia Cát Tiên và du lịch sinh thái trên sông Đồng Nai. Sự gắn kết giữa du lịch văn hóa với thiên nhiên sẽ tạo nên một trải nghiệm riêng biệt, hấp dẫn.
Trung tâm Thông tin du lịch
