(TITC) – Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả thực hiện Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) và phát triển du lịch nông thôn giai đoạn 2021-2025, định hướng phát triển bền vững giai đoạn 2026-2030, triển khai theo Quyết định số 919/QĐ-TTg và 922/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam phát biểu khai mạc hội nghị
OCOP – Động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế nông thôn
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Trần Thanh Nam khẳng định việc tổ chức hội nghị có ý nghĩa quan trọng nhằm tổng kết, đánh giá toàn diện kết quả thực hiện Chương trình OCOP và du lịch nông thôn trong giai đoạn vừa qua, đồng thời định hướng cho giai đoạn phát triển mới với yêu cầu chất lượng, hiệu quả và bền vững hơn.
Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế nông thôn theo hướng nâng cao giá trị, năm 2018 Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình OCOP giai đoạn 2018-2020 (Quyết định số 490/QĐ-TTg). Đến năm 2022, chương trình được mở rộng giai đoạn 2021-2025 (Quyết định số 919/QĐ-TTg) và đồng thời ban hành Chương trình phát triển du lịch nông thôn trong xây dựng nông thôn mới (Quyết định số 922/QĐ-TTg). Đây là những chính sách quan trọng nhằm khai thác tiềm năng, lợi thế của các vùng miền, phát huy giá trị đặc sản, sản phẩm truyền thống, văn hóa và tri thức bản địa.
Sau hơn 7 năm triển khai, Chương trình OCOP và Chương trình du lịch nông thôn đã đạt được nhiều kết quả nổi bật. Tính đến tháng 9/2025, cả nước có gần 17.400 sản phẩm OCOP của hơn 9.300 chủ thể đạt từ 3 sao trở lên, tăng hơn 8.400 sản phẩm so với năm 2022, vượt mục tiêu của Quyết định 919/QĐ-TTg. Đồng thời, hơn 600 mô hình du lịch nông nghiệp, nông thôn đã được hình thành, tăng 235 mô hình so với năm 2022.
Các sản phẩm OCOP ngày càng được nâng cao về chất lượng, mẫu mã, bao bì, đảm bảo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, thân thiện môi trường, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu. Năng lực của các chủ thể – đặc biệt là hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và vừa – được củng cố rõ rệt, khẳng định thương hiệu OCOP trên thị trường.
Toàn cảnh hội nghị
“Đánh thức” giá trị bản địa, hình thành hệ sinh thái kinh tế nông thôn đa giá trị
Theo Thứ trưởng Trần Thanh Nam, chương trình OCOP và du lịch nông thôn không chỉ mang lại kết quả về số lượng sản phẩm mà còn tạo ra chuyển biến sâu sắc trong tư duy sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn.
Các mô hình kết hợp giữa trải nghiệm du lịch và tiêu thụ sản phẩm OCOP đã dần hình thành hệ sinh thái kinh tế “đa giá trị”, nơi văn hóa, cảnh quan, ẩm thực và tri thức bản địa được khai thác hiệu quả.
OCOP góp phần chuyển đổi sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết chuỗi giá trị, xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, thúc đẩy khởi nghiệp, sáng tạo, phát triển ngành nghề nông thôn. Chương trình còn mở ra sinh kế mới cho vùng khó khăn, vùng dân tộc thiểu số và phụ nữ nông thôn.
Thống kê cho thấy: 60,7% chủ thể OCOP có doanh thu tăng bình quân 17,6%/năm; 42,3% mở rộng quy mô lao động; 40% chủ thể là phụ nữ; 19,6% là người dân tộc thiểu số.
Thứ trưởng nhấn mạnh: “Hai Quyết định 919 và 922/QĐ-TTg đã tạo bước đột phá trong phát triển kinh tế nông thôn, từ quy mô sản xuất, chất lượng sản phẩm đến giá trị gia tăng và thương hiệu nông sản Việt Nam.”
Bước vào giai đoạn 2026-2030, trong bối cảnh cả nước đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế xanh, Thứ trưởng Trần Thanh Nam khẳng định: “Chúng ta không thể chỉ chú trọng số lượng, mà phải tập trung vào chất lượng, giá trị bền vững và sáng tạo trong phát triển sản phẩm, đồng thời hoàn thiện hành lang pháp lý để các ngành hàng OCOP có lợi thế vươn xa.”
Ông Ngô Trường Sơn, Chánh Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương phát biểu tại hội nghị
OCOP và du lịch nông thôn – Hướng tới mỗi làng một điểm đến, mỗi sản phẩm một câu chuyện
Báo cáo tại Hội nghị, ông Ngô Trường Sơn, Chánh Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương, cho biết: Sau hơn 5 năm triển khai giai đoạn 2021-2025, Việt Nam đã hình thành mạng lưới sản phẩm đặc trưng vùng miền, trở thành động lực quan trọng cho phát triển kinh tế nông thôn và du lịch cộng đồng.
Nếu giai đoạn đầu (2018-2020) chú trọng số lượng, thì từ năm 2021 chương trình chuyển mạnh sang nâng cao chất lượng, truy xuất nguồn gốc, phát triển chuỗi giá trị. Hơn 4.000 sản phẩm OCOP đã có mã QR truy xuất nguồn gốc, gần 3.000 sản phẩm được đưa lên các sàn thương mại điện tử như Postmart, Voso, Shopee, Lazada.
Đặc biệt, mối liên kết giữa OCOP và du lịch nông thôn đã mở ra hướng phát triển mới, đến năm 2025 cả nước có hơn 2.000 điểm du lịch cộng đồng, làng nghề, nông trại sinh thái, trong đó 60% có sản phẩm OCOP phục vụ du khách. Các mô hình như bản Lác (Hòa Bình), làng gốm Bát Tràng (Hà Nội), vườn trái cây Cái Bè (Tiền Giang) hay chợ nông sản OCOP ở Sa Pa, Bắc Hà (Lào Cai) là minh chứng cho hiệu quả “hai chiều” – vừa tăng doanh thu, vừa nâng cao trải nghiệm văn hóa cho du khách.
Doanh thu từ du lịch gắn với OCOP và làng nghề đạt trên 25.000 tỷ đồng/năm, chiếm khoảng 15% giá trị sản xuất khu vực nông thôn. Nhiều sản phẩm OCOP như gạo ST25, cà phê rang xay, mật ong rừng, tinh dầu quế, chè thảo mộc… đã xuất khẩu đến hơn 60 quốc gia.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đang phối hợp cùng Bộ Công Thương và các cơ quan ngoại giao xây dựng thương hiệu OCOP quốc gia, thúc đẩy các chuỗi giá trị xanh, hữu cơ, tuần hoàn.
Hướng tới 2030: Mỗi xã một sản phẩm đặc trưng – Nông thôn xanh, sinh thái, hạnh phúc
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, chương trình OCOP vẫn còn thách thức: chất lượng sản phẩm chưa đồng đều, năng lực quản trị của chủ thể còn yếu, công tác quảng bá và xúc tiến thương mại hạn chế, đặc biệt ở các tỉnh miền núi, vùng sâu.
Giai đoạn 2026-2030, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu: Mỗi xã có ít nhất một sản phẩm OCOP đặc trưng; Đến năm 2030 đạt 20.000 sản phẩm OCOP 3 sao trở lên, trong đó 150 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao quốc gia.
Chương trình sẽ chuyển từ OCOP “theo sản phẩm” sang OCOP “theo vùng và chuỗi giá trị”, lấy khoa học – công nghệ, chuyển đổi số và sáng tạo xanh làm trụ cột.
Bộ cũng đề xuất thành lập Trung tâm Xúc tiến và Đổi mới sáng tạo OCOP Việt Nam, đóng vai trò cầu nối giữa nhà sản xuất – nhà khoa học – doanh nghiệp – thị trường, thúc đẩy thương mại hóa và hợp tác quốc tế.
Từ một chương trình phát triển kinh tế nông thôn, OCOP đã trở thành biểu tượng của bản sắc Việt Nam, kết nối giá trị truyền thống với hiện đại, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng nông thôn mới xanh, sinh thái, hạnh phúc trong giai đoạn tới.
Trung tâm Thông tin du lịch
