(TITC) – Nằm ven dòng sông Trà Khúc hiền hòa, làng Lê Văng (tỉnh Quảng Ngãi) được xem là một trong những điểm sáng về phát triển du lịch nông thôn gắn với văn hóa làng quê miền Trung. Từ một làng thuần nông, nơi đây đã chuyển mình thành mô hình du lịch cộng đồng tiêu biểu, góp phần làm sống lại những giá trị truyền thống và tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Ảnh minh hoạ. Nguồn: TITC
Làng Lê Văng vốn nổi tiếng với không gian đồng quê trù phú: những con đường nhỏ quanh co rợp bóng tre, ruộng lúa trải dài, ao cá, vườn cây ăn trái và những ngôi nhà cổ mái ngói rêu phong. Người dân Lê Văng hiền hòa, mến khách, vẫn giữ được nhiều nếp sinh hoạt truyền thống như làm bánh tráng, nấu đường thủ công, dệt chiếu và sinh hoạt văn nghệ dân gian.
Nhận thấy tiềm năng đó, chính quyền địa phương cùng người dân đã chủ động xây dựng mô hình du lịch cộng đồng, lấy yếu tố “làng quê – con người – sản vật địa phương” làm trung tâm. Với sự hỗ trợ từ Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) và dự án phát triển du lịch nông thôn của tỉnh, Lê Văng đã dần định hình hướng đi riêng, khác biệt so với các điểm du lịch thông thường.
Một trong những kinh nghiệm then chốt của Làng du lịch cộng đồng Lê Văng là phát huy vai trò làm chủ của người dân địa phương. Ngay từ đầu, mô hình được tổ chức theo hướng “dân biết, dân bàn, dân làm, dân hưởng lợi”.
Tổ hợp tác du lịch cộng đồng Lê Văng được thành lập, quy tụ những hộ gia đình tâm huyết, có điều kiện đón khách. Các thành viên được tập huấn kỹ năng du lịch, giao tiếp, phục vụ, quảng bá sản phẩm, và đặc biệt là ý thức giữ gìn môi trường, văn hóa bản địa. Mỗi hộ dân tham gia đều có vai trò cụ thể: người đón khách, người hướng dẫn trải nghiệm, người nấu ăn, người giới thiệu sản phẩm thủ công.
Ảnh minh hoạ. Nguồn: TITC
Nhờ đó, mô hình vận hành hài hòa, tránh tình trạng “làm du lịch phong trào” mà không có kế hoạch lâu dài. Cộng đồng là trung tâm của mọi hoạt động – đây chính là nền tảng để du lịch nông thôn tại Lê Văng phát triển bền vững.
Làng Lê Văng đã khéo léo biến những yếu tố đời thường thành sản phẩm du lịch hấp dẫn. Du khách có thể tham quan cánh đồng lúa, vườn rau, ao cá, trải nghiệm trồng trọt, thu hoạch, hoặc tự tay làm bánh tráng, nấu kẹo gừng, ép dầu lạc – những nghề truyền thống vẫn còn được lưu giữ nguyên vẹn.
Bên cạnh đó, làng còn tổ chức các tour ngắn kết hợp đạp xe qua những con đường làng rợp bóng tre, chèo thuyền trên sông Trà Khúc, thưởng thức các món ăn dân dã như cá bống sông Trà kho tiêu, bánh xèo, rau tập tàng luộc chấm mắm nêm.
Không chỉ là nơi để “nghỉ ngơi”, du lịch tại Lê Văng còn mang tính giáo dục, giúp du khách hiểu hơn về văn hóa làng quê, về sự cần cù của người nông dân miền Trung. Nhiều trường học, tổ chức thanh thiếu niên đã chọn Lê Văng làm điểm dã ngoại, học tập trải nghiệm.
Đi đôi với phát triển du lịch, làng Lê Văng còn gắn kết chặt chẽ với chương trình OCOP của tỉnh Quảng Ngãi. Các sản phẩm như bánh tráng gạo Lê Văng, kẹo gừng, dầu lạc, rượu sim, và rau sạch hữu cơ đều được xây dựng thương hiệu, đóng gói và giới thiệu ngay tại khu trải nghiệm.
Ảnh minh hoạ. Nguồn: TITC
Nhờ du khách đến tham quan, các sản phẩm địa phương có thêm kênh tiêu thụ ổn định, nâng cao giá trị nông sản. Một số hộ dân đã mạnh dạn đầu tư mở rộng quy mô, liên kết theo chuỗi: sản xuất – du lịch – tiêu thụ, hình thành mô hình kinh tế tuần hoàn ở quy mô nông thôn.
Chính sự kết hợp giữa sản xuất nông nghiệp và dịch vụ du lịch đã giúp Lê Văng duy trì được “chất làng quê” mà vẫn phát triển hiện đại, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân.
Một kinh nghiệm quan trọng khác là bảo tồn cảnh quan, không gian văn hóa. Người dân Lê Văng thống nhất không xây dựng công trình bê tông kiên cố trong khu du lịch, giữ nguyên đường làng, bờ tre, cổng gỗ, mái ngói. Các homestay được thiết kế hài hòa, tận dụng vật liệu địa phương như gỗ, tre, nứa, mang lại cảm giác thân thuộc, gần gũi.
Cùng với đó, làng tổ chức các chương trình biểu diễn dân ca, hò khoan, giới thiệu trò chơi dân gian, trưng bày nông cụ cổ truyền – tất cả đều do người dân địa phương thực hiện. Việc tái hiện văn hóa không chỉ phục vụ du khách mà còn góp phần giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống quê hương.
Hướng tới mục tiêu phát triển du lịch nông thôn bền vững, Làng du lịch cộng đồng Lê Văng đặt ra kế hoạch mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng dịch vụ trong giai đoạn 2026-2030.
Trọng tâm là đào tạo nhân lực trẻ, ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá du lịch, xây dựng tour liên kết với các điểm du lịch khác của Quảng Ngãi như Sa Huỳnh, Mỹ Khê, đồng thời khai thác tuyến du lịch sinh thái sông Trà Khúc. Lê Văng cũng hướng tới trở thành mô hình du lịch xanh – không rác thải nhựa, thân thiện với thiên nhiên.
Bên cạnh đó, địa phương tiếp tục hỗ trợ cộng đồng trong xây dựng sản phẩm OCOP mới, kết nối với các doanh nghiệp lữ hành và hiệp hội du lịch để tăng lượng khách, nhất là khách nội địa và khách quốc tế đến từ các nước Đông Bắc Á.
Từ một làng quê thuần nông, Lê Văng đã chứng minh rằng phát triển du lịch nông thôn không chỉ là câu chuyện làm kinh tế, mà còn là cách để gìn giữ ký ức văn hóa làng Việt, khơi dậy niềm tự hào bản địa và lan tỏa giá trị sống xanh, sống đẹp.
Trung tâm Thông tin du lịch
