(TITC) – Thanh Hóa từ lâu được biết đến là vùng đất “trăm nghề”, nơi hội tụ hàng trăm làng nghề truyền thống nổi tiếng như chiếu cói Nga Sơn, rèn Tất Tác, chè lam Phủ Quảng, đồ đồng Thiệu Trung… Mỗi sản phẩm thủ công đều chứa đựng tinh hoa văn hóa và niềm tự hào của người dân xứ Thanh. Tuy nhiên, nhiều nghề từng bị mai một do thiếu đầu ra và sức cạnh tranh. Sự ra đời của Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) đã trở thành động lực quan trọng giúp các làng nghề vừa bảo tồn truyền thống, vừa phát triển theo hướng hiện đại, bền vững.
Một trong những minh chứng tiêu biểu là nghề rèn Tất Tác (xã Triệu Lộc). Nếu trước đây sản phẩm rèn chỉ phục vụ nhu cầu trong vùng, thì nay, nhờ tham gia OCOP, các cơ sở đã đổi mới mẫu mã, nâng cao chất lượng và áp dụng công nghệ sản xuất tiên tiến. Làng rèn hiện có 2 sản phẩm đạt chuẩn OCOP – dao rèn thủ công của Công ty TNHH Tinh Anh Thu và dao thép không gỉ Tấn Lộc Tài – cùng nhiều sản phẩm khác được chuẩn hóa theo chu trình OCOP.
Tại xã Thiệu Trung, nghề đúc đồng trứ danh cũng đang chuyển mình mạnh mẽ. Các sản phẩm OCOP như trống đồng Toàn Linh, Bảy Tuyên không chỉ giữ được nét tinh xảo truyền thống mà còn được xây dựng thương hiệu, phân khúc thị trường rõ ràng và đưa lên các sàn thương mại điện tử. Nhờ đó, doanh thu tăng, đồng thời tinh hoa nghề đúc đồng được lan tỏa sâu rộng trong đời sống hiện đại.
Hiện toàn tỉnh Thanh Hóa có 118 làng nghề và 31 nghề truyền thống được công nhận, tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động nông thôn. Trong đó, 42 sản phẩm làng nghề đã đạt từ 3 sao OCOP trở lên như chiếu cói Nga Sơn, bánh gai Lâm Thắm, miến gạo Phú Xuân, đồ đồng Thiệu Trung, dao rèn Tiến Lộc, hương bài Vạn Thắng, chè lam Phủ Quảng… Những sản phẩm này không chỉ góp phần phát triển kinh tế mà còn khẳng định giá trị văn hóa vùng miền. Tuy nhiên, các làng nghề vẫn đối mặt thách thức về đa dạng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và quảng bá.
Ông Nguyễn Bá Châu, chủ thể sản xuất OCOP tại làng nghề đúc đồng Trà Đông, cho biết: “Mặc dù có tuổi đời hàng trăm năm, song phải thực sự khi có Chương trình OCOP, sản phẩm làng nghề mới có thêm “trợ lực” để bước ra khỏi phạm vi “chợ quê”, trở thành hàng hóa có thương hiệu. Nhờ được chuẩn hóa về chất lượng, bao bì, tem nhãn theo chu trình OCOP, sản phẩm làng nghề đã có chỗ đứng tại siêu thị, trung tâm thương mại và trên các sàn thương mại điện tử. Khi có thêm động lực OCOP, thì những sản phẩm bước ra từ làng nghề sẽ vượt trội, trở thành thương hiệu mạnh bởi sản phẩm làng nghề vốn đã mang trong mình giá trị bản sắc độc đáo, riêng biệt”.
Có thể thấy, OCOP và làng nghề đang tương hỗ, cùng phát triển. Làng nghề cung cấp nguồn lực sản phẩm đặc sắc cho OCOP, trong khi OCOP mang đến hơi thở hiện đại, kết nối thị trường và nâng tầm thương hiệu địa phương. Nhiều sản phẩm như mắm tôm, mắm tép Lê Gia (làng nghề Khúc Phụ, Hoằng Thanh) hay đồ mỹ nghệ cói Nga Sơn đã vươn ra thị trường quốc tế, khẳng định bản sắc và vị thế sản phẩm xứ Thanh.
OCOP không chỉ “giữ lửa” truyền thống mà còn tiếp thêm sức sống mới cho các làng nghề Thanh Hóa, hướng tới phát triển kinh tế nông thôn gắn với giá trị văn hóa và hội nhập bền vững.
Trung tâm Thông tin du lịch
