(TITC) – Thái Nguyên từ lâu đã nổi tiếng là “Đệ nhất Danh Trà” của Việt Nam, với thương hiệu chè xanh đã được công nhận là sản phẩm quốc gia. Mô hình Du lịch trải nghiệm và thưởng thức Trà (Tea Tourism) đang mở ra một hướng đi chiến lược, biến các đồi chè, nhà máy chế biến và phòng trà trở thành những điểm đến hấp dẫn. Việc xây dựng tour tuyến chuyên đề gắn kết từ khâu trồng trọt đến thưởng thức không chỉ giúp kéo dài thời gian lưu trú, tăng chi tiêu mà còn là giải pháp hữu hiệu để bảo tồn, quảng bá và nâng cao giá trị thương hiệu chè Thái Nguyên ra thếgiới.
Du lịch Trà (Tea Tourism) không đơn thuần là tham quan đồi chè, mà là hành trình khám phá toàn bộ chuỗi giá trị từ đất đai, con người, quy trình sản xuất đến nghệ thuật thưởng thức. Thái Nguyên có đầy đủ điều kiện để xây dựng mô hình này thành sản phẩm du lịch chủ lực.
Thái Nguyên sở hữu vùng nguyên liệu chè rộng lớn, tập trung tại các vùng nổi tiếng như Tân Cương, Đại Từ, Phú Lương, tạo nên lợi thế cạnh tranh lớn. Thương hiệu “Đệ nhất danh Trà” và cảnh quan độc đáo chính là nền tảng khởi đầu. Các đồi chè xanh mướt, được cắt tỉa tạo hình như những làn sóng khổng lồ, tạo nên một cảnh quan nông nghiệp kỳ vĩ, thu hút khách du lịch quanh năm. Đặc biệt, vẻ đẹp của đồi chè Tân Cương đã trở thành biểu tượng du lịch của tỉnh. Hơn thế nữa, cây chè đã gắn bó với đời sống người dân Thái Nguyên hàng trăm năm, hình thành nên những phong tục, kỹ thuật canh tác và chế biến mang tính di sản, đồng thời, việc chè Thái Nguyên được công nhận rộng rãi giúp du lịch trà có một nền tảng thương hiệu vững chắc để vươn ra thị trường quốc tế.
Để biến lợi thế thành sản phẩm, mô hình du lịch Trà được xây dựng thông qua các tour tuyến chuyên đề tích hợp, tập trung vào ba giai đoạn trải nghiệm chính. Giai đoạn đầu là trải nghiệm canh tác (Farm-to-Pot), nơi du khách được trải nghiệm trực tiếp tại các vùng nguyên liệu. Các hoạt động bao gồm tự tay hái chè cùng nông dân, tìm hiểu kỹ thuật chăm sóc chè, và tham quan khu vực chè cổ thụ tại các Hợp tác xã (HTX) chè đạt chuẩn du lịch. Giai đoạn thứ hai là khám phá quy trình chế biến (Factory-to-Cup), giúp du khách thấu hiểu sự tinh tế của nghề làm trà. Du khách sẽ được tham quan nhà máy chế biến, chứng kiến quy trình sao chè, vò chè, sấy khô truyền thống và hiện đại, thậm chí được trải nghiệm tự tay sao thử mẻ chè nhỏ tại các cơ sở sản xuất có đầu tư khu trưng bày du lịch.
Cuối cùng, nghệ thuật thưởng thức và văn hóa Trà là giai đoạn nâng tầm trải nghiệm. Tại các phòng trà (Tea House) chuyên nghiệp hoặc homestay có không gian trà tinh tế, du khách được tham gia các khóa học ngắn hạn về pha trà, thưởng trà theo phong cách Việt Nam (trà đạo Việt), kết hợp thưởng thức ẩm thực địa phương (bánh chè lam, xôi ngũ sắc). Sự kết hợp này tạo ra mô hình doanh thu kép: du lịch trà không chỉ bán dịch vụ (vé tham quan, lưu trú) mà còn tăng doanh số bán lẻ chè thành phẩm, quà lưu niệm liên quan, tạo ra nguồn thu bền vững cho người nông dân và HTX.
Để Du lịch Trà Thái Nguyên thực sự trở thành sản phẩm du lịch quốc gia, cần triển khai giải pháp toàn diện và chiến lược “mê Trà” bền vững. Về quy hoạch, cần có chính sách “Tea Hub” (Trung tâm Trà), trong đó cần quy hoạch và đầu tư xây dựng các khu vực mẫu trở thành “Làng Văn hóa Trà Du lịch” đạt chuẩn quốc tế, nơi tất cả dịch vụ được tiêu chuẩn hóa. Về nguồn nhân lực, cần tập trung đào tạo “Đại sứ Văn hóa Trà” thông qua các khóa tập huấn chuyên sâu cho hướng dẫn viên.
Song song với đó, việc phát triển sản phẩm phụ trợ đa dạng là thiết yếu. Điều này bao gồm kết hợp chè với Wellness Tourism (du lịch chữa lành, sử dụng sản phẩm từ chè để chăm sóc sức khỏe), giới thiệu Agri-Technology (công nghệ cao trong canh tác và chế biến) để thu hút khách nghiên cứu, và hỗ trợ sản xuất các sản phẩm OCOP phái sinh từ chè (bánh, mỹ phẩm, trà cụ) để làm quà lưu niệm cao cấp.
Du lịch trải nghiệm và thưởng thức Trà là con đường tất yếu để Thái Nguyên nâng cao giá trị thương hiệu “Đệ nhất danh Trà”. Bằng việc xây dựng tour tuyến chuyên đề, đầu tư vào chất lượng trải nghiệm và chuyên nghiệp hóa cộng đồng, Thái Nguyên không chỉ bán được chè với giá trị cao hơn mà còn chuyển mình thành một “Điểm đến Văn hóa Trà” tầm cỡ quốc gia và khu vực. Chiến lược này không chỉ là phát triển du lịch mà còn là giải pháp bền vững để bảo tồn và phát huy di sản văn hóa chè – mạch nguồn kinh tế và tinh thần của vùng đất Đông Bắc.
Trung tâm Thông tin du lịch
