(TITC) – Giữa đại ngàn Tây Nguyên, nơi tiếng cồng chiêng ngân vang trong những đêm hội, rượu cần từ lâu đã trở thành biểu tượng văn hóa, chứa đựng linh hồn và bản sắc riêng của cộng đồng các dân tộc. Không chỉ là một thức uống truyền thống, rượu cần còn là sợi dây gắn kết con người với con người, con người với thiên nhiên, và con người với tổ tiên.
Ché ủ rượu của người Mạ (Ảnh: TITC)
Rượu cần của người Mạ dù không nổi tiếng bằng rượu cần của các dân tộc Êđê, M’Nông, Gia Rai, Ba Na… nhưng chính hương vị và cách làm độc đáo đã tạo nên thức uống mang những đặc trưng riêng.
Rượu cần của người Mạ được chế biến hoàn toàn thủ công, kết tinh từ kinh nghiệm lâu đời truyền lại qua nhiều thế hệ. Bí quyết để làm rượu cần ngon phải bắt đầu từ khâu chuẩn bị ché rượu. Ché sau khi được vệ sinh sạch sẽ phải tráng qua bằng nước nấu từ lá cây Rdong. Khi phơi ché phải bỏ lá cây Rdong đã nấu nước vào trong ché để phơi cùng cho đến khi lá Rdong trong ché khô thì lúc đó ché mới đạt độ khô, mới đủ tiêu chuẩn dùng để ủ rượu. Ché được xử lý đúng cách, đạt độ khô thì khi ủ rượu sẽ không bị chua, giữ được mùi thơm đặc trưng, để càng lâu rượu càng thơm ngon mà không bị hư.
Nguyên liệu ủ rượu (Ảnh: TITC)
Nguyên liệu độc đáo để tạo nên hương vị đặc trưng là men rượu được làm từ hơn mười loại lá, vỏ cây và rễ cây khác nhau, được người phụ nữ Mạ hái từ rừng sâu, phơi khô, tán nhỏ rồi trộn với bột gạo. Mỗi gia đình có một bí quyết riêng, tạo nên hương vị độc đáo không nơi nào giống nơi nào.
Quy trình làm rượu cần cũng thể hiện sự khéo léo và kiên nhẫn. Gạo nếp được nấu chín, trộn men, ủ trong ché bằng đất nung, bịt kín bằng lá chuối khô, rồi đặt nơi khô ráo, mát mẻ. Sau khoảng ba tháng, rượu lên men, dậy mùi thơm nồng nàn. Khi uống, người Mạ không rót ra chén mà dùng những ống cần tre dài, cắm trực tiếp vào ché. Mỗi ngụm rượu là sự hòa quyện giữa vị ngọt của nếp, vị cay nồng của men lá, và cái hương ngai ngái của đất trời Tây Nguyên.
Rượu cần gắn liền với đời sống văn hóa và tinh thần của người Mạ (Ảnh: TITC)
Rượu cần gắn liền với đời sống tinh thần của người Mạ. Trong những dịp lễ hội như lễ mừng lúa mới, lễ cưới hỏi, lễ cúng bến nước hay lễ bỏ mả, rượu cần luôn hiện diện ở vị trí trang trọng. Uống rượu cần không chỉ là thưởng thức hương vị, mà còn là cách để con người chia sẻ niềm vui, kết nối cộng đồng. Mọi người quây quần bên ché rượu, cùng nhau hát, múa, kể chuyện, trao nhau ánh mắt và nụ cười. Cái cần tre chuyền tay, dòng rượu ngọt chảy qua môi, qua tim, làm tan đi mọi khoảng cách, kết nối muôn người trong một vòng tay thân ái.
Trung tâm Thông tin du lịch
