(TITC) – Giữa vịnh Nha Trang (Khánh Hòa) xanh biếc, cách đất liền khoảng 13 hải lý, có một hòn đảo nhỏ mang vẻ đẹp hoang sơ và huyền thoại – Đảo Yến (Hòn Nội). Đây không chỉ là điểm đến du lịch độc đáo mà còn là “cái nôi” của nghề yến sào hơn 700 năm tuổi, gắn liền với lịch sử và văn hóa của vùng biển Khánh Hòa.
Đảo Yến thu hút du khách bởi cảnh sắc thiên nhiên tuyệt mỹ: mặt biển xanh ngọc, những bãi cát trắng mịn, và đặc biệt là bãi tắm đôi nổi tiếng – một bên nước nóng, một bên nước lạnh, tạo nên trải nghiệm tắm biển khác biệt hiếm nơi nào có được. Dưới làn nước trong vắt, những rạn san hô rực rỡ sắc màu ẩn hiện, mời gọi du khách khám phá thế giới biển đa dạng và sống động.
Để đến đảo, du khách có thể xuất phát từ cảng cá Nha Trang, đi bằng tàu gỗ hoặc ca nô. Chuyến hải trình hơn một giờ đồng hồ không chỉ mở ra cảnh biển bao la mà còn đưa du khách đến gần hơn với một di sản sống của người dân miền biển.
Từ nhiều thế kỷ trước, cư dân Khánh Hòa đã biết khai thác tổ yến trong các hang đá ven biển, biến nghề này trở thành sinh kế và niềm tự hào của quê hương. Người làm nghề, gọi là dân sào chĩa, thường cha truyền con nối, phải hội đủ những phẩm chất quý: can đảm, khéo léo, dẻo dai và cẩn trọng.
Họ làm việc trong những điều kiện hiểm nguy – đu mình trên giàn giáo treo leo, tre lồ ô nối từ chân sóng lên vách núi cao, hay bám dây chão để xuống những hang sâu hun hút. Mỗi lần lấy tổ yến là một cuộc phiêu lưu giữa thiên nhiên khắc nghiệt, nơi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể trả giá bằng tính mạng. Thế nhưng, chính sự gan dạ và lòng yêu nghề ấy đã giúp họ gìn giữ một nghề truyền thống độc đáo bậc nhất Việt Nam.
Với lịch sử hơn 700 năm hình thành và phát triển, nghề yến sào Khánh Hòa không chỉ mang giá trị kinh tế cao mà còn chứa đựng những tri thức dân gian quý báu về cách bảo tồn, khai thác và chế biến tổ yến. Đầu tháng 6 năm 2025, Tri thức dân gian và Lễ hội Yến sào Khánh Hòa chính thức được vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, ghi nhận công lao của bao thế hệ người dân vùng biển đã gìn giữ và phát huy nghề cổ truyền này.
Hằng năm, vào ngày 10 tháng 5 âm lịch, người dân Khánh Hòa tổ chức Lễ hội Yến Sào tại Hòn Nội – nơi được xem là “thủ phủ” của nghề yến. Lễ hội là dịp tưởng nhớ các bậc tiền nhân đã khai sáng nghề, đồng thời là lời tri ân thiên nhiên đã ban tặng nguồn tài nguyên quý giá. Trong không khí linh thiêng, du khách có thể hòa mình vào các nghi lễ cầu ngư, rước tổ, dâng hương và thưởng thức các món ăn chế biến từ yến sào – đặc sản từng được xem là “cao lương mỹ vị” dành cho vua chúa.
Đến Đảo Yến, du khách không chỉ chiêm ngưỡng cảnh đẹp mà còn có cơ hội tận mắt quan sát công việc của người thợ yến trong các hang đá tự nhiên – nơi hàng ngàn con chim yến bay lượn. Ngoài ra, bạn có thể tham quan khu bảo tồn san hô, chụp ảnh trên bãi tắm đôi, hoặc thưởng thức nước yến sào nguyên chất – món quà tinh túy của vùng biển.
Thời điểm lý tưởng nhất để thăm đảo là từ tháng 4 đến cuối tháng 8, khi thời tiết khô ráo, biển êm và đảo chính thức mở cửa đón khách. Ghé thăm nơi đây, du khách không chỉ khám phá vẻ đẹp thiên nhiên kỳ vĩ mà còn được chạm vào linh hồn của một nghề truyền thống đã tồn tại suốt hơn bảy thế kỷ – nghề yến sào, niềm tự hào của xứ Trầm Hương.
| Theo sử sách, thời nhà Trần, năm 1328, trong một chuyến công cán phương nam, Đề đốc Thủy quân Lê Văn Đạt cùng đoàn quân của ông gặp bão lớn nên phải dạt thuyền vào đảo Hòn Tre. Tại đây, ông tình cờ phát hiện các đảo yến ở vùng biển đảo Bình Khang, thuộc tỉnh Khánh Hòa ngày nay.
Với tầm nhìn chiến lược của một vị tướng, ông thành lập các đội thủy quân bảo vệ, khai thác và phát triển nguồn tài nguyên quý giá này. Nghề yến sào nước ta ra đời từ đó. Và ông được người đời sau suy tôn là Thủy tổ ngành nghề yến sào. Hậu duệ của ông là các ông, bà Lê Văn Quang, Lê Thị Huyền Trâm thời Tây Sơn – Nguyễn Huệ là những người kế tục sự nghiệp. Đến năm 1769, ông Lê Văn Quang hiến toàn bộ các đảo yến làm nguồn tài nguyên chính cho nhà Tây Sơn. Bà Lê Thị Huyền Trâm đã có công lớn trong việc chỉ huy tướng sĩ bảo vệ, khai thác, xuất khẩu yến sào. Vua Quang Trung băng hà, Nguyễn Ánh mang đại quân ra đánh phủ Bình Khang. Đại Đô đốc Lê Thị Huyền Trâm và An phủ xứ Lê Văn Quang cùng nhiều tướng sĩ đã anh dũng chiến đấu và hy sinh năm 1793. Từ đó, bà Lê Thị Huyền Trâm được nhân dân trong vùng suy tôn là Đảo Chủ Thánh Mẫu, lập đền thờ trang nghiêm, đêm ngày thành kính hương khói trên các đảo |
Trung tâm Thông tin du lịch
