(TITC) – Nằm bên dòng sông Đáy hiền hòa, làng So từ lâu đã nổi tiếng với nghề sản xuất miến dong truyền thống. Trải qua nhiều thế hệ, miến dong làng So không chỉ là một sản phẩm ẩm thực quen thuộc trong bữa ăn của người Việt mà còn là kết tinh của lao động cần mẫn, của tri thức dân gian và tình yêu nghề bền bỉ của người dân xứ Đoài.
Những sợi miến phơi ngược hướng gió ngoài cánh đồng để khô nhanh và đều
Theo các bậc cao niên trong làng, nghề làm miến dong ở làng So đã có lịch sử hàng trăm năm. Ban đầu, miến được làm thủ công để phục vụ nhu cầu sinh hoạt trong làng và các vùng lân cận. Nhờ chất lượng thơm ngon, sợi miến dai trong, không nát, tiếng lành đồn xa, miến dong làng So dần trở thành sản vật được ưa chuộng, có mặt trong nhiều gia đình, đặc biệt vào các dịp lễ, Tết. Ngày nay, nghề làm miến không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa mà còn là nguồn sinh kế quan trọng của nhiều hộ dân trong làng.
Điểm làm nên danh tiếng của miến dong làng So trước hết nằm ở nguyên liệu. Miến được chế biến từ củ dong riềng, loại cây phù hợp với thổ nhưỡng vùng trung du và đồng bằng Bắc Bộ. Dong riềng sau khi thu hoạch được chọn lọc kỹ, rửa sạch, xay nhuyễn để lọc lấy tinh bột. Tinh bột dong riềng làng So có màu trắng ngà, mịn, độ kết dính cao, tạo nên sợi miến trong suốt, dai mềm tự nhiên, không cần phụ gia.
Quy trình sản xuất miến dong ở làng So đòi hỏi sự tỉ mỉ và nhiều công đoạn công phu. Từ khâu ngâm bột, khuấy bột, tráng bánh, phơi bánh cho đến cắt sợi, mỗi bước đều cần kinh nghiệm và sự khéo léo của người thợ. Trước đây, mọi công đoạn đều được thực hiện hoàn toàn thủ công, phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Những ngày nắng đẹp, khắp làng So rực lên màu trắng của bánh miến phơi trên các giàn tre, tạo nên khung cảnh lao động vừa nhộn nhịp vừa yên bình, đậm chất làng quê Bắc Bộ.
Trong những năm gần đây, để đáp ứng nhu cầu thị trường và nâng cao năng suất, một số hộ gia đình đã mạnh dạn đầu tư máy móc, cải tiến kỹ thuật sản xuất. Tuy vậy, các gia đình làm nghề vẫn giữ gìn những bí quyết truyền thống, đặc biệt là khâu xử lý tinh bột và phơi miến, nhằm bảo đảm chất lượng và hương vị đặc trưng. Nhờ đó, miến dong làng So vẫn giữ được độ dai, vị mát, không chua, không gãy vụn khi nấu. Từ những sợi miến dong nhỏ bé, kết hợp cùng nhiều nguyên liệu khác tạo nên những món ăn rất ngon và dễ ăn như miến nước, miến xào, miến trộn… Tất cả tạo nên những món ăn ngon, khó cưỡng.
Không chỉ mang giá trị kinh tế, làng nghề miến dong làng So còn chứa đựng những giá trị văn hóa sâu sắc. Nghề làm miến gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt của người dân, trở thành sợi dây kết nối các thế hệ trong gia đình, dòng họ. Vào mỗi mùa sản xuất cao điểm, cả làng như thức dậy sớm hơn, rộn ràng tiếng nói cười, tiếng máy xay, tiếng nước chảy – một nhịp sống lao động đầy sức sống.
Ngày nay, cùng với xu hướng phát triển du lịch làng nghề, làng So đang từng bước khai thác tiềm năng gắn sản xuất miến dong với trải nghiệm du lịch văn hóa. Du khách đến đây không chỉ được tìm hiểu quy trình làm miến, thưởng thức các món ăn từ miến dong mà còn được cảm nhận không gian làng quê thanh bình, mộc mạc của vùng đất xứ Đoài.
Trung tâm Thông tin du lịch
