(TITC) – Nằm ở vùng ven biển phía Nam tỉnh Ninh Bình, làng nghề cói Kim Sơn từ lâu được biết đến là một trong những trung tâm sản xuất thủ công mỹ nghệ bằng cói lớn nhất cả nước. Với hơn hai thế kỷ hình thành và phát triển, Kim Sơn không chỉ lưu giữ kỹ nghệ đan lát truyền thống mà còn tạo dựng thương hiệu riêng bằng những sản phẩm tinh xảo, mang đậm dấu ấn văn hóa vùng đồng bằng ven biển.
Người nông dân thu hoạch cói
Kim Sơn có điều kiện tự nhiên đặc biệt, với những bãi bồi phù sa ven biển rộng lớn, khí hậu ôn hòa, thuận lợi cho cây cói sinh trưởng. Nhờ chất lượng sợi cói dai, bóng, bền màu, người dân nơi đây đã sớm gắn bó với nghề trồng và chế biến cói. Từ những sợi cói tưởng như bình dị, qua đôi bàn tay tài hoa của người thợ, hàng trăm sản phẩm đa dạng ra đời: chiếu cói, thảm trải sàn, giỏ xách, túi thời trang, hộp quà, đồ nội thất trang trí… Ngoài tính ứng dụng cao, các sản phẩm này còn mang giá trị thẩm mỹ độc đáo, hài hòa giữa truyền thống và hiện đại.
Để có được một sản phẩm cói mỹ nghệ đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, kỹ thuật trồng và sản xuất cói của Kim Sơn cũng khá đặc biệt. Đó là cả một quy trình công phu, tỉ mỉ và chính xác ngay từ lúc trồng cói, thu hoạch cói, chọn cói, chẻ cói, phơi cói, nhuộm cói… cho đến khâu cuối cùng là đan và hoàn thiện sản phẩm. Điển hình như kỹ thuật sử dụng keo polyascera phun phủ lên bề mặt sản phẩm cói, vừa giúp định hình ổn định kiểu dáng công nghiệp, vừa nâng cao khả năng chống mốc, ẩm cho sản phẩm, nhất là trong quá trình xuất khẩu ra nước ngoài. Nhờ đó mà sản phẩm cói mỹ nghệ của Kim Sơn luôn đảm bảo chất lượng khi tới tay người tiêu dùng, góp phần rất lớn trong việc nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Ngoài giá trị kinh tế, làng nghề cói Kim Sơn còn mang ý nghĩa văn hóa – xã hội sâu sắc. Nghề cói tạo việc làm ổn định cho hàng ngàn lao động địa phương, đặc biệt là phụ nữ và người cao tuổi. Nhiều gia đình sống chủ yếu nhờ nghề đan cói, coi đó là sinh kế bền vững gắn với quê hương. Những câu chuyện nghề, những bí quyết xử lý sợi cói, những hoa văn truyền thống đều được người dân gìn giữ như một phần ký ức và bản sắc của vùng đất Kim Sơn.
Với sự hòa quyện giữa truyền thống lâu đời, bàn tay khéo léo của người thợ và tinh thần đổi mới sáng tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 1150/QĐ-BVHTTDL đưa Nghề thủ công truyền thống nghề cói Kim Sơn, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Trung tâm Thông tin du lịch
