(TITC) – Nhắc đến Nhật Bản, nhiều người nghĩ ngay đến “xứ sở hoa anh đào” – nơi mỗi mùa lại mang một sắc hoa đặc trưng, làm say lòng hàng triệu du khách. Nhưng đằng sau vẻ đẹp ấy là cả một chiến lược phát triển du lịch theo mùa được hoạch định bài bản, kết hợp giữa bảo tồn thiên nhiên, văn hóa lễ hội và công nghiệp sáng tạo. Mô hình này đã giúp Nhật Bản trở thành một trong những quốc gia thu hút khách quốc tế hàng đầu châu Á, với doanh thu du lịch bền vững quanh năm.
Ảnh minh hoạ. Nguồn: Blue Sky Travel
Biến thiên nhiên thành “thương hiệu du lịch quốc gia”
Nhật Bản có khí hậu ôn đới, bốn mùa rõ rệt, mỗi mùa đều gắn với một loài hoa mang biểu tượng riêng: mùa xuân có anh đào (sakura), mùa hè là hướng dương và hoa oải hương, mùa thu là cúc vàng, còn mùa đông phủ sắc trắng của hoa mận (ume).
Thay vì chỉ khai thác vẻ đẹp tự nhiên, người Nhật đã nâng tầm các mùa hoa thành bản sắc văn hóa quốc gia, kết nối chặt chẽ giữa phong cảnh, con người và tinh thần “hòa hợp với thiên nhiên” (wa no kokoro).
Chính phủ Nhật Bản xem các lễ hội hoa là một phần trong chiến lược quảng bá hình ảnh đất nước. Từ lễ hội hoa anh đào (Hanami), hoa tử đằng ở Ashikaga, đến thảm hoa chi anh ở Hitsujiyama hay hoa hướng dương ở Hokkaido – tất cả đều được tổ chức quy củ, có kế hoạch truyền thông, phân luồng du khách và dịch vụ chuyên nghiệp.
Xây dựng hệ sinh thái du lịch theo mùa hoa
Nhật Bản không khai thác các mùa hoa theo cách tự phát. Mỗi vùng, mỗi tỉnh đều xây dựng “bản đồ mùa hoa” riêng, phân bố thời gian nở rộ khác nhau để tạo chuỗi du lịch luân phiên. Ví dụ, mùa hoa anh đào ở miền Nam (Kyushu) bắt đầu từ tháng 3, còn ở miền Bắc (Hokkaido) kéo dài đến cuối tháng 5. Nhờ vậy, chuỗi “tour ngắm hoa” kéo dài hơn hai tháng, giúp phân tán khách, giảm áp lực cho điểm đến và tạo cơ hội kinh doanh liên tục.
Tại các địa phương, chính quyền đầu tư khu công viên chuyên đề, tuyến đường hoa và nông trại du lịch. Nhiều vùng như Furano (Hokkaido) hay Ashikaga (Tochigi) còn kết hợp mô hình “du lịch trải nghiệm” – nơi du khách được tham quan, chăm sóc, trồng hoa, tham gia làm sản phẩm lưu niệm từ hoa (xà phòng, tinh dầu, trà hoa…).
Điều này giúp gia tăng giá trị kinh tế cho du lịch nông thôn, đồng thời thu hút du khách quay lại trải nghiệm nhiều lần.
Sáng tạo sản phẩm du lịch từ cảm xúc và hình ảnh
Du lịch hoa ở Nhật không chỉ dừng lại ở cảnh sắc, mà được chuyển hóa thành trải nghiệm cảm xúc đa tầng. Từ những chuyến tàu ngắm hoa, bữa tiệc Hanami ngoài trời, khách sạn “chủ đề hoa anh đào”, đến ẩm thực và quà tặng lưu niệm đều được thiết kế đồng bộ về màu sắc, hương vị, hình ảnh.
Đặc biệt, ngành truyền thông Nhật đã biến hình ảnh hoa anh đào thành “biểu tượng quốc gia mềm” – xuất hiện trong phim ảnh, quảng cáo, lễ hội văn hóa quốc tế, và cả trong các chiến dịch xúc tiến du lịch toàn cầu (Visit Japan). Nhờ sự kết hợp giữa thiên nhiên, nghệ thuật và công nghệ truyền thông, Nhật Bản tạo nên sức hấp dẫn lan tỏa mạnh mẽ, biến “mùa hoa” thành thương hiệu du lịch toàn cầu.
Quản lý du lịch bền vững và bảo vệ tài nguyên
Sự thành công của Nhật Bản còn đến từ quản lý du lịch khoa học và bền vững. Các điểm đến đều giới hạn lượng khách mỗi ngày, yêu cầu đặt vé trước hoặc phân chia theo khung giờ. Các tổ chức địa phương triển khai chương trình “du lịch xanh” – khuyến khích du khách sử dụng phương tiện công cộng, hạn chế rác thải nhựa, tái sử dụng đồ ăn uống, và quy định rõ về việc bảo vệ cây hoa.
Chính quyền địa phương cũng đầu tư bảo tồn cây cổ thụ, trồng lại hoa bản địa, phục hồi cảnh quan sau mỗi mùa du lịch. Đây là yếu tố giúp Nhật Bản vừa khai thác du lịch, vừa bảo tồn sinh thái lâu dài – một bài học quý cho nhiều quốc gia có tiềm năng thiên nhiên phong phú như Việt Nam.
Việt Nam có điều kiện tự nhiên đa dạng, nhiều vùng có thể phát triển du lịch theo mùa hoa – như tam giác mạch Tuyên Quang, cà phê Đắk Lắk, dã quỳ Gia Lai, cúc họa mi Hà Nội, hướng dương Nghệ An, hay sen Đồng Tháp.
Từ kinh nghiệm của Nhật Bản, có thể rút ra một số bài học: Quy hoạch vùng hoa theo lịch nở tự nhiên, tạo “chuỗi mùa hoa” liên vùng để kéo dài thời gian du lịch. Xây dựng thương hiệu địa phương gắn với loài hoa đặc trưng, đi kèm sản phẩm OCOP và lễ hội văn hóa. Đầu tư truyền thông sáng tạo, sử dụng hình ảnh hoa để quảng bá du lịch quốc gia. Chú trọng bảo tồn và phát triển sinh thái, tránh khai thác quá mức, bảo đảm du lịch gắn liền với bảo vệ môi trường.
Nếu được đầu tư đúng hướng, các mùa hoa Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành thương hiệu du lịch văn hóa – sinh thái độc đáo, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước tươi đẹp, hiền hòa và giàu bản sắc ra thế giới.
Trung tâm Thông tin du lịch
