(TITC) – Với bề dày lịch sử hơn một thế kỷ, nghề làm bánh pía ở vùng Vũng Thơm (xã Mỹ Tú, TP. Cần Thơ) đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc sắc của miền Tây Nam Bộ. Gắn bó mật thiết với cộng đồng người Hoa và người Kinh định cư tại địa phương, nghề truyền thống này không chỉ tạo nên sản phẩm ẩm thực đặc trưng mà còn phản ánh sự giao thoa văn hóa bền bỉ qua nhiều thế hệ. Năm 2020, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã đưa nghề bánh pía Vũng Thơm vào Danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị lịch sử – văn hóa của một làng nghề tồn tại lâu dài trên vùng đất Sóc Trăng (cũ).
Các sản phẩm bánh pía Sóc Trăng đa dạng về mẫu mã, phong phú về chủng loại
Từ những lò bánh thủ công ban đầu, nghề bánh pía đã phát triển mạnh mẽ, từng bước trở thành một ngành nghề chủ lực của địa phương. Dẫu trải qua nhiều biến động, các nghệ nhân vẫn giữ trọn bí quyết chế biến truyền thống: lớp vỏ bánh được cán mỏng đến mức gần như trong suốt; nhân sầu riêng, đậu xanh, trứng muối được chọn lọc kỹ lưỡng và sên trên bếp lửa liu riu để giữ trọn vị thơm béo đặc trưng. Mỗi chiếc bánh là sự kết hợp hài hòa giữa tay nghề tinh xảo, sự kiên nhẫn và niềm tự hào của người thợ đối với nghề cha truyền con nối.
Tinh hoa nghề truyền thống và sức sống của làng nghề
Điểm đặc biệt của bánh pía Vũng Thơm nằm ở sự hài hòa giữa truyền thống và hiện đại. Dù nhiều cơ sở đã áp dụng máy móc trong một số công đoạn để tăng năng suất và đảm bảo an toàn thực phẩm, những bước quyết định hương vị – từ khâu đánh bột, cán vỏ đến sên nhân – vẫn được giữ thủ công nhằm bảo tồn hương vị nguyên bản. Các nghệ nhân xem đó là linh hồn của nghề, là giá trị không thể thay thế bằng bất kỳ công nghệ nào.
Làng nghề hiện tạo việc làm ổn định cho hàng trăm lao động địa phương, góp phần cải thiện đời sống người dân và xây dựng thương hiệu ẩm thực đặc trưng cho tỉnh Sóc Trăng (cũ). Nhiều hộ gia đình đã gắn bó với nghề qua ba, bốn thế hệ, duy trì lò bánh quanh năm và xem đó là trách nhiệm gìn giữ bản sắc quê hương. Nhờ tính cộng đồng bền chặt, nghề bánh pía không chỉ tồn tại mà còn phát triển mạnh trong giai đoạn hội nhập, trở thành sản phẩm được phân phối rộng khắp cả nước và xuất khẩu ra nước ngoài.
Phát huy giá trị di sản và hướng đến phát triển du lịch
Từ khi được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia, nghề bánh pía Vũng Thơm nhận được sự quan tâm đầu tư về bảo tồn và phát triển. Chính quyền địa phương phối hợp cùng các nghệ nhân xây dựng chương trình truyền nghề, mở lớp dạy nghề cho thanh niên, hỗ trợ cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng và phát triển thương hiệu sản phẩm. Đây là hướng đi quan trọng giúp nghề truyền thống thích ứng với nhu cầu thị trường mà vẫn gìn giữ giá trị vốn có.
Bên cạnh đó, việc kết hợp phát triển làng nghề với du lịch trải nghiệm đang mở ra nhiều cơ hội mới cho Vũng Thơm. Du khách đến đây không chỉ được tìm hiểu lịch sử hình thành của bánh pía, mà còn có thể tận mắt quan sát quy trình làm bánh, tự tay trải nghiệm một số công đoạn và thưởng thức bánh ngay khi vừa ra lò. Mô hình này hứa hẹn trở thành điểm nhấn độc đáo trên hành trình khám phá văn hóa ẩm thực Sóc Trăng (cũ).
Ngày nay, bánh pía không chỉ là món đặc sản mà còn là kết tinh của tinh thần lao động sáng tạo, của truyền thống gia đình và của văn hóa cộng đồng nơi vùng đất sông nước. Hương vị đậm đà và câu chuyện văn hóa phía sau từng chiếc bánh đã góp phần đưa Vũng Thơm trở thành điểm sáng trên bản đồ di sản Việt Nam – nơi mà nghề truyền thống vẫn tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa theo từng thế hệ.
Trung tâm Thông tin du lịch
