(TITC) – Bánh trứng kiến là một trong những món đặc sản độc đáo bậc nhất của miền non nước Cao Bằng, chỉ xuất hiện trong một mùa ngắn ngủi mỗi năm. Chính sự “đến hẹn lại về” ấy khiến món bánh này trở thành trải nghiệm ẩm thực mà du khách, một khi đã đặt chân đến vùng đất biên cương phía Bắc, khó lòng bỏ lỡ.
Đối với người Tày ở Cao Bằng, bánh trứng kiến không đơn thuần là món ăn, mà còn gắn liền với những câu chuyện văn hóa truyền đời. Người già trong bản kể rằng, thuở xưa bánh trứng kiến xuất hiện từ một câu chuyện kén rể, khi nhà gái dùng món bánh đặc biệt này để thử sự tinh tế, khéo léo và hiểu biết núi rừng của chàng trai. Dần dần, theo dòng thời gian, bánh trứng kiến trở thành món ăn không thể thiếu trong các dịp lễ hội, tết Thanh minh, tết Hàn thực hay những ngày quan trọng của cộng đồng người Tày.
Nguyên liệu làm nên bánh trứng kiến nghe qua tưởng chừng giản đơn, nhưng lại đòi hỏi sự am hiểu thiên nhiên. Phần nhân bánh được chế biến từ trứng non của loài kiến đen rừng, loại kiến to, làm tổ trên các cành cây cao hoặc vách đá dựng đứng. Trứng kiến đen rừng có hạt tròn mẩy, màu trắng sữa, béo ngậy và sạch, khác hẳn trứng của các loài kiến khác. Mùa trứng kiến chỉ kéo dài từ cuối tháng 2 đến hết tháng 3 Âm lịch, khi rừng núi bước vào thời điểm giao mùa, cây cối đâm chồi nảy lộc.
Trứng kiến sau khi lấy từ rừng về được rửa sạch, rồi đem phi cùng hành khô cho dậy mùi, trộn thêm lá kiệu, củ kiệu thái nhỏ. Tùy từng gia đình, phần nhân có thể được gia giảm thêm chút thịt heo băm nhuyễn hoặc đậu phộng rang giã nhỏ để tăng độ bùi và ngậy. Vỏ bánh được làm từ gạo nếp nương, loại nếp trồng trên nương cao, hạt thơm và dẻo, xay thành bột, nhào kỹ cho đến khi mịn, rồi cán thành từng miếng vuông nhỏ vừa lòng bàn tay.
Điểm đặc biệt của bánh trứng kiến còn nằm ở lớp lá gói. Người Tày dùng lá non của cây vả, đã tước bỏ cuống và gân lá, để gói bánh trước khi đem hấp cách thủy khoảng 45-50 phút. Khi chín, bánh tỏa mùi thơm dịu của nếp quyện cùng vị béo ngậy của trứng kiến và hương lá rừng rất đặc trưng.
Ngày nay, bánh trứng kiến không chỉ là món ăn truyền thống mà còn trở thành sản phẩm du lịch nông thôn hấp dẫn. Du khách đến Cao Bằng vào đúng mùa có thể theo chân người dân vào rừng lấy trứng kiến, tự tay gói bánh, hấp bánh và thưởng thức ngay bên bếp lửa nhà sàn. Trong không gian bản làng yên bình, giữa núi rừng trùng điệp, chiếc bánh nhỏ bé ấy mang theo cả câu chuyện văn hóa, nhịp sống và tinh thần gắn bó với thiên nhiên của người Tày, một trải nghiệm mộc mạc nhưng khó quên trong hành trình khám phá miền cao.
Trung tâm Thông tin du lịch
