(TITC) – Xã Thung Nai mới thuộc tỉnh Phú Thọ, được sáp nhập bởi các xã Thung Nai, Bắc Phong, Bình Thanh tỉnh Hòa Bình cũ. Trong đó, không gian xóm Mỗ vẫn bảo tồn nguyên vẹn được nét văn hóa Mường, trở thành điểm đến yêu thích của du khách trong hành trình khám phá, trải nghiệm.
Xóm Mỗ nằm nằm trong khu vực thung Nai, được bao quanh bởi thửa ruộng bậc thang và núi rừng xanh mát. Cư dân nơi đây sinh sống chủ yếu là đồng bào Mường với nhiều nếp nhà sàn cổ đặc sắc. Điểm du lịch cộng đồng xóm Mỗ đã được UBND tỉnh Bình công nhận tháng 7/2024 bởi Quyết định số 1419/QĐ-UBND và được đánh giá đạt chất lượng 4 sao trong chương trình OCOP của địa phương.
Điểm nổi bật của điểm du lịch cộng đồng xóm Mỗ là là những ngôi nhà sàn gắn với phong tục, tập quán và đời sống sinh hoạt hàng ngày của đồng bào. Nơi đây có gần 200 hộ dân người Mường sinh sống, trong đó còn hơn 100 ngôi nhà sàn cổ được bảo tồn nguyên vẹn. Từng cột gỗ, mái lá cọ, cầu thang gỗ in hằn vết thời gian… như đang kể một câu chuyện xưa của cộng đồng người Mường sống hòa mình với thiên nhiên và chứa đựng nhiều giá trị văn hóa bản địa.
Không gian xóm Mỗ yên bình, xanh mát
Người Mường bản địa xây dựng những ngôi nhà sàn dựa lưng sườn đồi, sườn núi để thuận tiện cho cuộc sống, sinh hoạt hàng ngày. Phần sát mái là những cây tre lớn để lưu trữ lương thực và đồ dùng gia đình; không gian chính giữa là nơi sinh hoạt và nghỉ ngơi; phần dưới cùng là nơi chứa dụng cụ sản xuất, đón tiếp du khách. Bếp là một phần quan trọng trong ngôi nhà sàn đồng bào Mường, được coi là linh hồn của ngôi nhà; không gian bếp không chỉ là nơi chuẩn bị đồ ăn, mà còn là nơi diễn ra các hoạt động chính trong gia đình, tiếp đón khách du lịch, tiến hành các cuộc trò chuyện thân mật, mời cơm trong không gian ấm cúng bên bếp lửa…
Đến với điểm du lịch cộng đồng xóm Mỗ, du khách có thể tận hưởng không gian yên tĩnh với bầu không khí trong lành, đi bộ thăm bản, check in bên những thửa ruộng bậc thang chuyển màu theo mùa vụ, hay thăm các trang trại, xem cảnh sinh hoạt thường ngày của người dân địa phương; xem người dân dệt vải, cấy lúa, thu hoạch ngô, hoặc chăm sóc vật nuôi, đánh bắt cá dưới suối. Du khách có thể nghỉ qua đêm tại các homestay được trang bị những tiện nghi cơ bản; được phục vụ các bữa ăn theo nhu cầu, đặc biệt là các món ẩm thực truyền thống đặc sắc như xôi nếp nương, cơm lam, cá suối, chả cuốn lá bưởi, gà bản địa, rau rừng, măng đắng, rượu cần… Du khách còn có thể trải nghiệm biểu diễn văn nghệ dân tộc, nghe đánh chiêng, đốt lửa trại, giao lưu văn hóa, uống rượu cần, nhảy sạp… Từ xóm Mỗ, du khách có thể kết nối hành trình khám phá di tích anh hùng Cù Chính Lan, tham quan Bảo tàng Không gian Văn hóa Mường, bản Dao đỏ, hoặc khám phá Thung Nai, vịnh Ngòi Hoa, đền Thác Bờ trên khu du lịch hồ Hòa Bình.
Xóm Mỗ còn bảo lưu được nhiều nếp nhà sàn truyền thống
Chủ tịch UBND xã Thung Nai Nguyễn Việt Phương cho biết, UBND xã Thung Nai xác định phát triển du lịch phải gắn liền với bảo tồn văn hóa, đặc biệt là đối với xóm Mỗ; từng ngôi nhà, điệu múa, món ăn đều là một phần di sản văn hóa Mường cần được gìn giữ. Chính quyền địa phương thường xuyên phối hợp, tập huấn kỹ năng làm du lịch, hỗ trợ đồng bào chỉnh trang cảnh quan, thu gom rác thải, đảm bảo môi trường xanh, sạch, đẹp.
Cũng theo Chủ tịch UBND xã Thung Nai Nguyễn Việt Phương, người dân nơi đây được hỗ trợ vốn, kỹ thuật, xây dựng mô hình sản xuất nông nghiệp gắn với du lịch, đồng thời phát triển các sản phẩm đặc trưng của người Mường. Từ chiếc cồng, điệu múa, đến nghề dệt thổ cẩm, làm cơm lam… đều trở thành sản phẩm du lịch, từ đó ngày càng góp phần nâng cao đời sống đồng bào.
Trung tâm Thông tin du lịch
