(TITC) – Hà Lan được biết đến không chỉ là quốc gia của cối xay gió, hoa tulip và những kênh đào thơ mộng, mà còn là một trong những hình mẫu thành công về phát triển du lịch nông thôn bền vững. Bằng việc kết hợp hài hòa giữa nông nghiệp hiện đại, văn hóa truyền thống và du lịch trải nghiệm, Hà Lan đã xây dựng nên một mô hình phát triển toàn diện, vừa mang lại giá trị kinh tế, vừa bảo tồn môi trường và bản sắc địa phương.
Công viên Keukenhof Hà Lan. Ảnh: Thế Phi
Tư duy quy hoạch tổng thể và đồng bộ
Ngay từ những năm 1990, Chính phủ Hà Lan đã xác định nông thôn không chỉ là vùng sản xuất mà còn là không gian sống, sinh thái và du lịch. Các chính sách quy hoạch vùng nông thôn được xây dựng gắn liền với phát triển kinh tế xanh, du lịch sinh thái và bảo tồn di sản văn hóa.
Các trang trại nông nghiệp được khuyến khích mở cửa đón khách, kết hợp hoạt động sản xuất với tham quan, giáo dục, nghỉ dưỡng. Nhà nước ban hành cơ chế ưu đãi về thuế, tín dụng, bảo hiểm, đồng thời hỗ trợ đào tạo kỹ năng đón tiếp và quảng bá cho nông dân. Nhờ đó, hình thành nên hệ thống du lịch nông trại, được quản lý thống nhất và gắn kết chặt chẽ với chiến lược phát triển du lịch quốc gia.
Lấy người nông dân làm trung tâm phát triển
Điểm đặc biệt của Hà Lan là mô hình du lịch nông thôn được xây dựng từ chính cộng đồng nông dân. Họ vừa là chủ thể sản xuất, vừa là người sáng tạo sản phẩm du lịch. Mỗi nông trại trở thành một “điểm đến sống”, nơi du khách có thể trải nghiệm toàn bộ quy trình từ trồng trọt, chăn nuôi, chế biến đến thưởng thức.
Chính quyền và hiệp hội du lịch cung cấp các chương trình huấn luyện kỹ năng giao tiếp, marketing, ngoại ngữ và quản trị tài chính cho nông dân. Nhờ vậy, nhiều hộ gia đình đã chuyển mình thành những “doanh nhân nông nghiệp – du lịch” thực thụ, tạo nên mạng lưới sản phẩm trải nghiệm phong phú, hấp dẫn.
Phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng
Mỗi vùng nông thôn Hà Lan đều có sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng. Ở Zaanse Schans, du khách được tìm hiểu nghề làm phô mai, guốc gỗ và xay gió truyền thống. Tại Lisse và Keukenhof, mùa xuân là thời điểm rực rỡ nhất khi hàng triệu bông hoa tulip nở rộ, thu hút hàng trăm nghìn du khách quốc tế. Ở các tỉnh phía Bắc như Friesland hay Groningen, du khách có thể thuê xe đạp hoặc thuyền nhỏ để khám phá làng mạc ven sông, thưởng thức pho mát và bia thủ công.
Bên cạnh đó, Hà Lan còn nổi tiếng với mô hình “farmstay” – du lịch lưu trú tại trang trại, nơi du khách cùng sinh hoạt, nấu ăn và làm việc với chủ nhà. Các chương trình như “Farm Camps” hay “Stay on a Dutch Farm” trở thành thương hiệu quốc gia, mang lại nguồn thu ổn định cho nông dân.
Gắn du lịch với giáo dục và bảo vệ môi trường
Một yếu tố then chốt trong mô hình Hà Lan là giáo dục cộng đồng về nông nghiệp và môi trường. Hầu hết các trang trại mở cửa cho học sinh, sinh viên đến thực hành, tìm hiểu quy trình sản xuất hữu cơ, năng lượng tái tạo và bảo vệ đa dạng sinh học.
Các hoạt động du lịch đều tuân thủ nguyên tắc “du lịch xanh – tác động thấp”: hạn chế rác thải nhựa, sử dụng năng lượng mặt trời, tái chế nước tưới tiêu, phát triển giao thông thân thiện môi trường (xe đạp, thuyền điện, xe bus sinh thái).
Chính nhờ cách làm này, du lịch nông thôn Hà Lan không chỉ là ngành kinh tế mà còn là công cụ giáo dục nhận thức và truyền cảm hứng sống xanh cho cộng đồng.
Liên kết vùng và chuyển đổi số trong quảng bá
Các địa phương của Hà Lan xây dựng mạng lưới liên kết du lịch nông thôn toàn quốc, kết nối các trang trại, làng nghề, bảo tàng và trung tâm trải nghiệm thành chuỗi điểm đến. Website quốc gia “Holland.com” giới thiệu hàng trăm sản phẩm nông thôn kèm bản đồ số, lịch sự kiện, giá vé, hình ảnh 360° và đặt dịch vụ trực tuyến.
Bên cạnh đó, Hà Lan còn ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số trong du lịch nông thôn: quản lý dữ liệu khách hàng, đặt lịch tham quan thông minh, thanh toán không tiền mặt, thậm chí tích hợp hệ thống chứng nhận “Du lịch bền vững” theo tiêu chuẩn toàn cầu.
Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
Kinh nghiệm của Hà Lan cho thấy, phát triển du lịch nông thôn hiệu quả cần bắt đầu từ tư duy liên ngành và cộng đồng làm chủ thể. Nhà nước đóng vai trò hoạch định chính sách, còn nông dân chính là người kiến tạo sản phẩm. Muốn bền vững, mô hình du lịch nông thôn phải gắn với sản phẩm đặc trưng, bảo tồn văn hóa và môi trường, ứng dụng công nghệ số để quảng bá và quản lý.
Với lợi thế cảnh quan đa dạng, bản sắc văn hóa phong phú và nền nông nghiệp đặc sắc, Việt Nam có thể nghiên cứu mô hình Hà Lan để hình thành chuỗi giá trị du lịch nông nghiệp – văn hóa – sinh thái, góp phần đưa nông thôn trở thành không gian sống đáng trải nghiệm và nguồn lực phát triển bền vững.
Trung tâm Thông tin du lịch
