(TITC) – Giữa núi rừng hùng vĩ của Hà Giang (nay là Tuyên Quang), nơi những mái nhà trình tường nằm nép mình bên sườn núi, làng nghề bánh chưng gù từ lâu đã trở thành niềm tự hào của đồng bào các dân tộc nơi đây. Không chỉ là món ăn truyền thống trong mỗi dịp Tết đến xuân về, bánh chưng gù còn là biểu tượng văn hóa, là nếp sống của người vùng cao được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Bánh chưng gù
Bánh chưng gù có hình dáng nhỏ gọn, bề mặt hơi cong ở lưng nên được gọi là “gù”, gợi nhớ đến hình ảnh những đỉnh núi nhấp nhô trùng điệp của cao nguyên đá Đồng Văn. Nguyên liệu làm bánh tuy đơn giản nhưng đòi hỏi sự cầu kỳ: nếp phải là loại nếp nương dẻo thơm; đỗ xanh được đồ chín và giã mịn; thịt lợn là thịt ba chỉ của lợn bản, có vị béo ngậy mà không ngán. Lá dong được chọn từ những tàu lá xanh dày, bản nhỏ, tạo nên màu xanh mướt khi bánh chín.
Công đoạn gói bánh chưng gù chính là điểm tạo nên bản sắc của làng nghề. Không cần khuôn, người gói bánh dùng đôi tay khéo léo để nén nếp, đỗ và thịt sao cho bánh có độ cong tự nhiên. Mỗi chiếc bánh là một sản phẩm chứa đựng sự tinh tế, sự kiên nhẫn và kinh nghiệm được truyền lại qua từng thế hệ. Khi nồi bánh đỏ lửa suốt đêm, cũng là lúc âm thanh, mùi hương và hơi ấm từ bếp lửa tụ hội, tạo nên không khí đoàn viên đầy ấm áp của người dân vùng cao.
Làng nghề bánh chưng gù không chỉ giữ gìn nét văn hóa ẩm thực truyền thống mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế cho bà con địa phương. Những năm gần đây, nhờ sự phát triển của du lịch, đặc biệt là du lịch cộng đồng, bánh chưng gù ngày càng trở thành sản phẩm được du khách yêu thích. Nhiều hộ gia đình đã mở rộng sản xuất, kết hợp bán bánh và trải nghiệm gói bánh cho du khách, tạo thêm nguồn thu nhập ổn định. Du khách không chỉ mua bánh mang về làm quà mà còn được trải nghiệm tự tay gói bánh, nghe kể chuyện về đời sống văn hóa của đồng bào bản địa.
Để bảo tồn và phát huy giá trị của làng nghề, chính quyền địa phương và các tổ chức du lịch đã tích cực hỗ trợ đào tạo kỹ thuật, quảng bá sản phẩm, xây dựng thương hiệu “Bánh chưng gù”. Những nỗ lực đó giúp món bánh truyền thống không chỉ hiện diện trong mâm cỗ ngày Tết mà còn vươn xa hơn, trở thành niềm tự hào của vùng đất cực Bắc Tổ quốc.
Trung tâm Thông tin du lịch
