(TITC) – Các làng nghề truyền thống ở xã Bắc Bình (tỉnh Lâm Đồng) không chỉ tạo công ăn việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương mà còn là nơi lưu giữ những tinh hoa văn hóa, những kỹ năng và bí quyết được truyền từ đời này sang đời khác. Đặc biệt, làng gốm Bình Đức và làng nghề bánh tráng Chợ Lầu đang khẳng định vị thế, góp phần phát triển kinh tế và du lịch bền vững cho xã biên giới này.
Làng gốm Bình Đức: Nét chấm phá văn hóa Chăm cổ truyền
Làng gốm Bình Đức của người Chăm ở xã Bắc Bình có từ rất lâu đời và được duy trì theo truyền thống “mẹ truyền con nối” qua nhiều thế hệ. Dưới bàn tay khéo léo, tài hoa của những người phụ nữ Chăm, mỗi sản phẩm gốm được tạo hình mang đậm dấu ấn riêng từ dáng vẻ đến hoa văn tinh xảo. Các khâu trong quy trình làm gốm của người Chăm Bình Đức đến nay vẫn còn bảo lưu khá nguyên vẹn kỹ thuật, phương thức theo lối thủ công truyền thống, tạo nên giá trị độc đáo cho từng sản phẩm.
Nghệ nhân gốm Nguyễn Thị Mai (69 tuổi) đã gắn bó với nghề làm gốm hơn 50 năm. Ngoài làm gốm truyền thống, sau khi được tỉnh cho tham gia lớp học gốm mỹ nghệ, bà đã làm thêm sản phẩm gốm mỹ nghệ, mở rộng thị trường. Các sản phẩm của bà chủ yếu cung cấp thị trường trong nước, khách du lịch và theo đơn đặt hàng của khách. “Nghề gốm đã nuôi sống cả gia đình tôi và con cái ăn học đến nơi đến chốn. Để giữ nghề, tôi đã truyền lại cho con gái”, bà Mai chia sẻ, niềm tự hào hiện rõ trên gương mặt.
Còn gia đình chị Tiền Thị Hoa đã gắn bó với nghề gốm gần 40 năm. Chị Hoa chia sẻ rằng khoảng 2 năm trở lại đây, chị mới cảm nhận rõ sự chuyển mình của làng nghề. Sự quan tâm trong công tác bảo tồn di sản cùng với nhu cầu thị trường gia tăng đã góp phần đưa gốm Chăm đến gần hơn với người tiêu dùng. Nắm bắt xu hướng mới, gia đình chị Hoa đã chủ động sử dụng mạng xã hội như Facebook, TikTok và Zalo để quảng bá sản phẩm. Các video quay lại quá trình làm gốm, hình ảnh sản phẩm được đăng tải thường xuyên, nhờ đó, lượng khách hàng ngày càng tăng. “Hiện tại, gia đình tôi thuê thêm 3 nhân công để kịp đơn hàng. Nhiều chị em trong làng cũng theo đó mà có công ăn việc làm ổn định”, chị Hoa phấn khởi cho biết.
Làng gốm Bình Đức hiện có 43 hộ với hơn 60 người còn duy trì nghề làm gốm Chăm thường xuyên. Ngoài ra, có khoảng 60 hộ làm theo thời vụ, những lúc cao điểm lễ hội, Tết Nguyên đán. Trước nguy cơ mai một và thất truyền, nghệ thuật làm gốm của người Chăm chính thức được ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp, khẳng định giá trị to lớn của làng nghề.
Làng nghề bánh tráng Chợ Lầu: Hương vị truyền thống, diện mạo đổi mới
Không chỉ có làng gốm, ở xã Bắc Bình còn có làng nghề truyền thống bánh tráng Chợ Lầu với hơn 40 hộ gắn bó và được người dân địa phương lưu truyền qua nhiều thế hệ. Được truyền nghề làm bánh tráng từ mẹ, chị Nguyễn Thị Mỹ Phượng thuộc thế hệ 9X đã thuần thục những kỹ năng làm bánh tráng. Theo chị Phượng, để bánh tráng đẹp và ngon, cần có bí quyết lưu truyền, nhất là các thao tác như: pha bột, dùng que lấy bánh ra khỏi khuôn, dùng ống tre để phơi bánh và gỡ bánh khi khô… đều đòi hỏi sự khéo léo, cẩn thận tuyệt đối.
Trước đây, các hộ làm bánh tráng ở xã Bắc Bình thường sử dụng lò tráng bằng trấu, nay phát triển hơn, nhiều hộ đã đầu tư lò điện để tráng bánh, nướng bánh nhằm bảo vệ môi trường, sức khỏe cũng như nâng cao năng suất, thu nhập, đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường.
Hướng đi bền vững cho làng nghề truyền thống
Ông Trần Quốc Tuấn – Phó Chủ tịch UBND xã Bắc Bình cho biết: “Trong thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền cho Nhân dân trong xã nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm để bảo vệ nguyên vẹn những giá trị làng nghề truyền thống đang có. Cùng với đó, địa phương sẽ mở rộng phát triển các làng nghề truyền thống, nhất là gìn giữ và phát triển thương hiệu làng nghề bánh tráng Chợ Lầu, làng gốm Bình Đức.”
Ông Tuấn nhấn mạnh thêm: “Chúng tôi sẽ triển khai các hoạt động hỗ trợ đào tạo nghề, hỗ trợ người dân tiếp cận vốn vay để có điều kiện đầu tư nguyên liệu, mở rộng cơ sở sản xuất, từ đó góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời tạo ra những sản phẩm du lịch độc đáo thu hút du khách, góp phần phát triển kinh tế địa phương một cách bền vững.”
Với những nỗ lực này, xã Bắc Bình không chỉ bảo tồn được những giá trị văn hóa truyền thống quý báu mà còn mở ra hướng đi mới cho kinh tế địa phương, biến các làng nghề trở thành điểm đến hấp dẫn, mang đậm bản sắc văn hóa cho du khách trong và ngoài nước.
Trung tâm Thông tin du lịch
